Karın ağrısı şikayeti ile acil servise başvuran hastalarda nötrofil-lenfosit ve platelet-lenfosit oranlarının primer sonlanım ile ilişkisi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL GAZİOSMANPAŞA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÖKHAN CABAR

Danışman: Nedim UZUN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Acil servise karın ağrısı şikâyeti ile başvuran hastalar arasında nonspesifik karın ağrısı (NSKA) sık görülmektedir. NSKA'nın tanısal sürecindeki belirsizlikler hastaların tedavi ve takip süreçlerini zorlaştırmaktadır. Nötrofil-Lenfosit Oranı (NLR) ve Platelet-Lenfosit Oranı (PLR) inflamatuar süreçleri gösteren basit ve hızlı belirteçlerdir. Spesifik tanılar üzerine yapılmış çalışmalarda bu belirteçlerin tanı ve prognoz sürecinde yararlı olduğu gösterilmiştir. Çalışmamızda NSKA olan hastalarda NLR ve PLR'nin tanı ve prognoz sürecindeki etkinliğini belirlemek amaçlanmıştır. Materyal Metod: Çalışma retrospektif, kesitsel ve gözlemsel olarak Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi yetişkin acil servisine 01.01.2024 ve 31.12.2024 tarihleri arasında başvuran hastalar arasında yapıldı. Acil servise karın ağrısı şikâyeti ile başvuran hastalardan NSKA tanısı alan 18-65 yaş arasındaki 4085 hasta çalışmaya dahil edildi. Gebe hastalar, travması olanlar, anamnez bilgilerine ulaşılamayanlar, hemogram tetkiki istenmemiş olanlar ve tedaviyi reddeden hastalar dışlandı. Hemogram verilerinden elde edilen NLR ve PLR değerlerinin; yatış, ameliyat gereksinimi, yoğun bakım gereksinimi ve mortalite ilişkisi değerlendirildi. Bulgular: Servis yatışı yapılan hastalarda NLR medyan değeri 4,46(2,93–7,51); yatışı olmayanlarda ise 2,41(1,70–3,87) olarak bulundu (p<0,001). Yoğun bakım yatışı olan hastalarda NLR medyan değeri 7,82(4,72–14,66) olup yoğun bakım yatışı olmayanlarda 2,55(1,76–4,27) idi (p<0,001). Servis yatışı yapılan hastalarda PLR medyan değeri 135,92(98,83–203,32); servis yatışı olmayanlarda ise 115,66(88,74–157,36) olarak bulundu (p<0,001). Yoğun bakım yatışı olan hastalarda PLR medyan değeri 224,14(137,50–500,00) olup yoğun bakım yatışı olmayanlarda 116,78(89,67–161,64) idi (p<0,001). Yoğun bakım yatış gereksinimini öngörmedeki NLR kestirim değeri 4,64 olarak bulundu (EAA: 0,868; p<0,001). Yoğun bakım yatış gereksinimini öngörmedeki PLR kestirim değeri 153,97 olarak bulundu (EAA 0,808; p<0,001). Lojistik regresyon analizi sonucunda NLR düzeyindeki her bir birimlik artışın spesifik tanı alma ihtimalini 1,12 kat yükselttiği bulundu (p<0,001, OR:1,12). Sonuç: Bulgular NSKA olan hastalarda NLR ve PLR'nin tanı ve prognoz sürecinde kullanılabileceğini düşündürmekte ve NLR değeri yüksek hastalarda spesifik tanı alma ihtimalinin yüksek olduğunu göstermektedir. Ayrıca bu belirteçlerin NSKA'ya yönelik geliştirilecek kılavuzlara dahil edilmesi gerektiği düşünülmektedir.