C-reaktif protein/albumin oranının üst gastrointestinal sistem kanaması nedeniyle endoskopi yapılan hastalarda forrest sınıflaması ile ilişkisi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL PROF. DR. CEMİL TAŞÇIOĞLU ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: PINAR KAKI OĞUR

Danışman: Asım KALKAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Çalışmamızın amacı peptik ülserde yeniden kanama için endoskopik sınıflama sistemi olan Forrest sınıflaması ile biyokimyasal belirteçlerin özellikle C-reaktif protein albümin oranı (CAO) ile birlikte kullanımı sonucunda hastaların risk düzeyini daha doğru belirlemek olacaktır. Yöntem: Kesitsel tipte olan bu çalışma, Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi Acil Tıp Kliniğine 1 Ocak 2020 - 1 Ocak 2025 tarihleri arasında başvuran GİS kanaması şüphesi ile endoskopi yapılan olguların dosyalarının retrospektif olarak değerlendirilmesiyle gerçekleştirilmiştir. Kriterlere uyan 179 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların endoskopi öncesi yapılan biyokimyasal testelerindeki belirteçler ile endoskopi sonucunda karar verilen Forrest sınıflamasındaki yerinin karşılaştırılması yapılmıştır. Bulgular: Çalışmamızda dahil edilme kriterlerini karşılayan 179 hasta bulunmaktadır. Hasta grubu, 126 erkek (%70,4) ve 53 kadından (%29,6) oluşmaktadır. Hastaların yaş ortalaması 57,80±20,29 yıl olup, yaş aralığı 18 ile 95 arasındadır. Hastaların başvurusundan endoskopi yapılmasına kadar geçen süre ortalama 17,44±16,77 saat olup, bu süre 4 saat ile 127 saat arasında değişen bir aralıktadır. Hastaların başvuru anında alınan kan örneklerinden elde edilen temel laboratuvar bulguları şöyledir. Ortalama hemoglobin değeri 9,78±3,46 g/dL (3,5–29,4). Ortalama WBC sayısı 10,48±3,90×103/μL (3,34–33,45) idi. Ortalama nötrofil sayısı 8,55±11,91×103/μL (2,07–158,00) idi. Ortalama trombosit sayısı 240,47±81,07×103/μL (25,0–485,0) idi. Ortalama CRP düzeyi 20,09±41,65 mg/L (0,20–295,00) olarak ölçülmüştür. Ortalama albümin değeri 34,40±6,68 g/L (14,90–49,40) olarak ölçülmüştür. CAO'nın ortalaması 0,76±1,85 (0,004–13,010) olarak hesaplanmıştır. Hastaların büyük bir çoğunluğu, 120 hasta (%67,0), kanamanın durduğu ve yeniden kanama riskinin en düşük olduğu Forrest III (temiz tabanlı ülser) kategorisinde yer almaktadır. Yüksek riskli kanama gösteren lezyonlar ise daha az sıklıkta gözlenmiştir: Forrest Ib (sızıntı şeklinde kanama) %10,6, Forrest IIb (yapışık pıhtı) %6,1 ve Forrest IIa (görünür damar) %5,5 oranında saptanmıştır. Aktif kanamanın en şiddetli formu olan Forrest Ia (fışkırır tarzda kanama) ise sadece bir hastada (%0,6) görülmüştür. Sonuç: Çok değişkenli lojistik regresyon modeli sonuçlarına göre WBC sayısı ve CAO yaş için düzeltme yapıldıktan sonra Forrest klasifikasyonunda yüksek riskli grup için bağımsız ve istatistiksel olarak anlamlı belirteçlerdi. Sonuç olarak çalışmamız Forrest sınıflaması ile biyokimyasal belirteçlerin ilişkisini gösteren ilk çalışmadır. Bu bulgularımız enflamatuvar belirteçlerin, Forrest sınıflaması ile belirlenen endoskopik olarak daha ciddi kanama bulguları ile ilişkili olabileceği hipotezini desteklemektedir. Klinik olarak, bu belirteçlerin risk skorlama sistemlerine entegre edilmesi potansiyeli bulunmaktadır.