Oküler toksoplazmozis olgularında demografik özelliklerin, klinik bulguların ve tedavi sonuçlarının değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FIRAT IŞIK

Danışman: Gülten SUNGUR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı, üçüncü basamak bir sağlık merkezinde oküler toksoplazmozis (OT) tanısı ile takip edilen hastaların demografik özelliklerini, klinik bulgularını, lezyon lokalizasyonlarını, tedavi sonuçlarını ve görsel prognozu etkileyen faktörleri değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Ocak 1990 – Aralık 2024 tarihleri arasında kliniğimizde OT tanısı alan 272 hastanın 345 gözü retrospektif olarak incelendi. Hastaların demografik verileri, başvuru şikâyetleri, aktif ve skar lezyonlarının boyutu ve yerleşimi, nüks varlığı ve komplikasyonlar kaydedildi. Görme keskinliği ve göz içi basıncı (GİB) değişimleri ile prognostik faktörler istatistiksel olarak analiz edildi. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 28,60±14,23 yıl olup, %67,6'sı kadın, %32,4'ü erkektir. Hastalığın %83,18'i edinilmiş, %16,81'i konjenital kökenliydi ve ortalama takip süresi 51,73±75,85 aydı. Eski koryoretinal skarlar en sık foveal bölgede (%32,3) saptandı. Foveal yerleşimli lezyonlar, diğer anatomik bölgelere göre hem başlangıç hem de sonuç görme keskinliğinde istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha kötü prognoza sahipti (p<0,001). Tedavi ve takip süreci sonunda tüm grupta görme keskinliğinde (medyan LogMAR ilk: 0,10 vs. son: 0,00; p<0,001) ve GİB değerlerinde (ortalama ilk: 15,17 mmHg vs. son: 14,10 mmHg; p<0,001) anlamlı iyileşme izlendi. İlk başvurudaki vitrit şiddetinin son görme keskinliği üzerinde belirleyici olduğu görüldü (p=0,009). Sonuç: Oküler toksoplazmoziste görsel prognoz, aktif inflamasyonun şiddetine ve gelişen yapısal hasarın anatomik konumuna bağlıdır. Foveal ve papillomaküler tutulum, kötü görsel sonucun en güçlü belirleyicisidir. Hastalığın erken tanısı, inflamasyonun etkin kontrolü ve düzenli takip ile görsel fonksiyonlarda anlamlı iyileşme sağlanabilir. Anahtar Kelimeler: Oküler toksoplazmozis, üveit, koryoretinit, foveal skar, görsel prognoz.