Glisemik değişkenliğin yoğun bakım hastalarında hastane kökenli enfeksiyonlar ve diğer sonlanımlar üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA GÜLHANE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İNCİ MELTEM AKKAYA
Danışman: Gürhan TAŞKIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Yoğun bakım ünitesine kabul edilen yetişkin hastalarda glisemik değişkenliğin hastane kaynaklı enfeksiyonlar ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma tek merkezli gözlemsel bir araştırma olarak yapılmıştır. 01 Mart 2023 ile 01 mart 2024 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Yoğun Bakım Ünitesine yatırılan hastalar arasından dahil olma kriterlerini karşılayan hastalar çalışmaya alınmıştır. Hastaların yoğun bakım ünitesine yatışında yaş, cinsiyet, kronik hastalıkları gibi demografik bilgileri, yoğun bakım yatış nedenleri kaydedildi. Hastaların YB yatışının ilk 48 saatinde 4 saat aralıklarla toplam 13 tane kan şekeri ölçümü kaydedildi. Bu veriler kullanılarak MAGE, CoV, TWA-BG değerleri hesaplandı. Hastaların vazopressör tedavi alıp almadığı bilgisi kaydedildi. Hastane enfeksiyon komitesi tarafından hastalarda hastane kaynaklı enfeksiyon tespiti yapıldı. Ek olarak hastaların yoğun bakım yatış süreleri ve hastane içi mortalite bilgileri kaydedildi. Tüm testlerin analizinde p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi ve bu analizler SPSS 25.0 programı ile yapıldı. Bulgular: Çalışmaya Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dahiliye Yoğun Bakım Ünitesine yatan 567 hasta dahil edildi. Minimum kan şekeri, ortalama kan şekeri ve TWA-BG medyan değerlerinin hastane enfeksiyonu gelişen grupta gelişmeyenlere kıyasla anlamlı olarak daha yüksek olduğu gözlenmesine rağmen Enter metodla yapılan çok değişkenli lojistik regresyonda hiçbir glisemik indeksle anlamlı ilişki bulunamadı. TWA-BG, MAGE , CoV kültür üremesi açısından Enter metodla çok değişkenli Lojistik Regresyon Analizine alındığındaysa SOFA skoru, TWA-BG ve vazopresssör/inotropik tedavi anlamlılığını sürdürmektedir. Vazopressör/inotropic tedavi verilen grupta verilmeyenlere kıyasla maksimum kan şekeri, ortalama kan şekeri, standart sapma, TWA-BG ve MAGE değerlerinin istatiksel olarak anlamlı bir şekilde daha yüksek olduğu saptandı (sırasıyla p=0,002, p=0,001, p=0,018, p=0,001 ve p=0,030). Bu parametrelerle yapılan lojistik regresyon analizinde ise hiçbir glisemik değişkenlik parametresi ile anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir. Mortalite gözlenen grupta maksimum kan şekeri, ortalama kan şekeri, standart sapma, TWA-BG ve MAGE değerlerinin istatiksel olarak daha yüksek olduğu saptandı (sırasıyla p<0,001, p<0,001, p=0,002, p<0,001 ve p=0,033). Tüm nedenli hastane içi mortalite için yapılan COX regresyon analizi sonuçlarına göre hastane kökenli enfeksiyon varlığı ile mortalite ihtimali 2,8 katına çıkmaktadır (p<0,001). Ayrıca CoV değerindeki her bir birimlik artış genel mortalite ihtimalini 1,01 katına, SOFA skorundaki her bir birimlik artış ise genel mortalite ihtimalini 1,08 katına çıkarmaktadır (p=0,030 ve p<0,001). Sonuç: Glisemik değişkenlik indeksleri her ne kadar hastane kaynaklı enfeksiyon ön görüsünde faydasız olsa da yoğun bakım ilişkili enfeksiyon ve genel mortalitenin ön görüsünde kullanışlıdır. Anahtar Kelimeler: glisemik değişkenlik, hastane kaynaklı enfeksiyonlar, mortalite, yoğun bakım