Koroner arter bypass grefti işlemi sonrası akut böbrek hasarı gelişen hastalarda risk faktörlerin belirlenmesi ve prognozun değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖZDE NUR TEKELİ
Danışman: Ayşe Zeynep BAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Koroner arter bypass grefti (CABG) azalmış komplikasyasyonları ve yüksek sağkalım oranı ile ön plana çıkan yılda dünya çapında yaklaşık 400 bin kez yapılan cerrahi bir operasyondur. Azalmış komplikasyonlara rağmen operasyondan sonra gelişen akut böbrek hasarı mortalite ve uzun dönemde morbiditeyle yakından ilişkilidir.(1,2) Kardiyak cerrahi sonrası gelişen akut böbrek hasarı %1-30 sıklığında izlenir.Bu grup içerisindeki hemodiyaliz destek tedavisi gerektiren akut böbrek hasarı sıklığı iseyaklaşık %5 oranında görülmektedir.(3) Çalışmamızda önceliğimiz koroner arter bypass greft cerrahisi ile ilişkili akut böbrek hasarına sebep olabilecek çoklu risk faktörlerini belirlemek ve prognozudeğerlendirmektir. Bu sayede hastaya erken dönemde müdahale sağlanması, akut böbrek hasarı insidansını azaltabilmek ve hastaya etkin yaklaşımın belirlenmesine katkı sağlanması hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız retrospektif-kohort ve tek merkezli planlandı. 1 Ocak 2021- 1 Ocak 2024 tarihleri arasında Ankara Eğitim ve Araşırma Hastanesi Kalp Damar Cerrahi yataklı servisinde takip edilen koroner arter bypass grefti işlemi yapılan hastalar araştırılarak 306 hasta dosyası incelendi. Hastalara ait veriler hasta dosyası ve hastane bilgi sistemi kullanılarak tarandı. Bulgular: Çalışma grubunun %27,3'ünde (n=69) akut böbrek hasarı (ABH) geliştiği belirlenmiş olup, renal replasman tedavisi (RRT) gereksinimi %1,6 (n=4) oranındaydı. ABH gelişen ve gelişmeyen grupla karşılaştırmada ileri yaş, HT, DM, KBH ve KOAH varlığı anlamlı bulundu. Preoperatif laboratuvar parametrelerinde üre, kreatinin yüksekliği ve GFR, HCO3 düşüklüğü istatistiksel anlamlı bulundu. Postoperatif dönemde üre, kreatinin, AST, ALT, Na yüksekliği ve GFR, pH, HCO3 düşüklüğü ABH insidansı için istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Univariate analizinde anlamlı çıkan parametreler multivariete lojistik regresyon analize dahil edilerek preopetif ve postoperatif GFR değeri modele katkı gösterdi. Yapılan ileri analizde anlamlı bulunan parametrelerin ABH öngörrme gücüne bakıldı ROC analizde duyarlılık ve özgüllük postoperatif laboratuvar parametrelerinde daha yüksekti ve belirlenen eşik değerler ile CART algoritması oluşturuldu. Postoperatif dönemde GFR < 66,5 mL/dk/1.73 m², üre ≥ 44,5 mg/dL ve HCO₃ < 24,35 mmol/L olan hastalar ABH gelişimi yüksek risk grubuna dâhil edilmiştir. Sonuç: CABG ilişkili ABH gelişiminde anlamlı bulduğumuz ileri yaş, HT, DM, KBH ve KOAH risk faktörü olarak değerlendirildi. Hastane yatış süresi ABH gelişenlerde daha uzundu. Preoperatif döneme ait üre, kreatinin yüksekliği ve GFR, HCO3 düşüklüğü anlamlı bulundu. Postoperatif dönemde üre, kreatinin, AST, ALT, Na yüksekliği ve GFR, pH, HCO3 düşüklüğü ABH insidansı için anlamlı bulundu. Çok değişkenli analiz ile preoperatif ve postoperatif GFR bağımsız risk faktörü olarak bulundu. Çalışmamızda anlamlı çıkan parametreler arasından ABH öngörücülüğü yüksek bulduğumuz postoperatif GFR , üre ve HCO3 değişkenleri ile klinik karar ağacı modeli oluşturduk.Klinik algoritma önerimizle de yüksek riskli hasta grubunun yakın laboratuvar takibi, sıvı-elektrolit dengesi izlemi ve önleyici müdahalelerin başlanmasına olanak sağladık. Anahtar kelime: Akut böbrek hasarı, Koroner arter bypass grefti,