SGLT-2 inhibitörü kullanan diyabetik hastalarda nutrisyonel durumun değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NİDA BEYOĞLU ESER
Danışman: Kadem ARSLAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Diyabet tedavisinin güncel tedavi yaklaşımlarından Sodyum-Glukoz Ko-Transporter-2 (SGLT-2) inhibitörleri klavuzlarda metformin ile birlikte başlangıç tedavisi olarak önerilmektedir. SGLT-2 inhibitörlerinin kardiyovasküler ve renal koruyucu etkileri ile kilo kaybı üzerindeki yararlı etkileri birçok çalışmada gösterilmiştir. Diyabet tedavisinde komplikasyonların önlenmesinin yanı sıra, tedavilerin nütrisyonel durum üzerine etkilerinin değerlendirilmesi de önem taşımaktadır. Bahsedilen etkilerinin yanı sıra SGLT-2 inhibitörlerinin kilo verdirici etkisi zaten bilinmektedir. SGLT-2 inhibitörlerinin bu faydalı etkileri sağlarken hastaların nütrisyonel durumları üzerine etkisi tam olarak bilinmemektedir. Çalışmamızda Naples prognostik skoru (NPS), PNI ve CONUT skorlarını kullanarak tip 2 diyabet hastalarında SGLT-2 inhibitörü kullanımıyla nütrisyonel durumlarındaki değişimin araştırılmasını amaçladık. Gereç ve Yöntemler: Bu çalışma, Sancaktepe Şehit Prof. Dr. İlhan Varank Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları polikliniğinde 20.09.2023-20.09.2024 tarihleri arasında Tip 2 diyabet tanısı ile ilk kez SGLT-2 inhibitörü ilaç tedavisi başlanan 18 yaş üstü hastalar dahil edilerek yapıldı. Hastaların SGLT-2 inhibitörü tedavisi öncesi ve sonrası 6.aydaki demografik özellikleri, ek hastalıkları, kullandıkları ilaçlar ve laboratuvar parametreleri incelenerek kaydedildi. SGLT-2 inhibitörü tedavisi başlangıcındaki biyokimyasal testler, tam kan sayımı, HbA1c, lipid profili değerlendirildi. SGLT-2 inhibitörü tedavisi başlangıcındaki ve tedavi sonrası 6.aydaki PNI, Naples ve CONUT skorları hesaplandı. Tedavi başlangıcı ve 6.aydaki sonuçlar arasında karşılaştırmalar yapıldı. Elde edilen verilerle istatistiksel analizler yapıldı. Bulgular: Çalışmamız 32'si (%39) erkek ve 50'si (%61) kadın olmak üzere toplam 82 hastadan oluşmaktadır. Hastaların yaş ortalaması 52,8±11,8 yıldı. Hastaların %51,2'sinde diyabetten başka en az bir komorbid hastalık vardı. PNI skoru ortalaması tedavi başlangıcında 55,9 ± 5,2 iken, tedavi sonrası 57,5 ± 5,8 olarak görülmüş olup anlamlı artış izlenmiştir (p<0,001). Tüm hasta grubunda SGLT-2 inhibitörü tedavisi öncesi ve sonrası Naples ile CONUT skorları ve grupları açısından anlamlı fark yoktu. SGLT-2 inhibitörü tedavi öncesi ve sonrası karşılaştırmamızda CONUT skoru, CONUT grubu, PNI skoru, PNI grubu, Naples skoru ve NPS grubu açısından erkek ve kadın hastalar arasında anlamlı fark saptanmadı. PNI skoru ortalaması kadın hastalarda tedavi başlangıcında 55,7±5,7 iken, tedavi sonrası 57,6±6,3 olarak görülmüş olup anlamlı artış izlenmiştir (p=0,02). PNI skoru ortalaması empagliflozin kullanan hasta grubunda tedavi başlangıcında 55,7±4,8 iken, tedavi sonrası 57,4±5,1, dapagliflozin kullanan hasta grubunda tedavi başlangıcında 56,2±5,8 iken, tedavi sonrası 57,6±6,6 olarak görülmüş olup her iki ilaç grubunda da anlamlı artış izlenmiştir (p=0.009, p=0.02). Sonuç: Çalışmamızda PNI, Naples ve CONUT nütrisyonel indekslerini kullanarak ilk kez SGLT-2 inhibitörü ilaç kullanan hastalarda tedavi öncesi ve sonrası 6.ay ölçümlerini kıyaslayarak, SGLT-2 inhibitörlerinin nütrisyonel duruma olası etkilerini araştırdık. Tedavi öncesi ve sonrası 6.ayda PNI, Naples ve CONUT gruplarının dağılımında ve Naples ve CONUT skorlarında anlamlı değişim yoktu, PNI skorunda ise anlamlı artış izlendi. Bulgularımız SGLT-2 inhibitörlerinin nütrisyonel durum üzerine olumsuz bir etkisi olmadığını göstermektedir. Gelecekte yapılacak daha kapsamlı ve çok merkezli çalışmalarla daha net veriler elde edilebilir. Anahtar Kelimeler: CONUT, Diabetes Mellitus, Naples, Nutrisyon, PNI, SGLT-2 İnhibitörleri