Yaşlı bireylerde ilaç kullanım uyumu ve sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişkinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÖKHAN PINAR

Danışman: Hakan DEMİRCİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada, yaşlı bireylerde ilaç kullanım uyumu ve sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırmada, 01.10.2019-31.12.2019 tarihleri arasında Bursa İli Yıldırım İlçesi 19 No'lu Duaçınarı Aile Sağlığı Merkezi'ne bağlı 099 No'lu Aile Sağlığı Birimine kayıtlı olan 65 yaş ve üstü olan hastalar değerlendirilmiştir. Araştırmaya katılmaya gönüllü olan 183 kadın ve 190 erkek olmak üzere toplamda 373 hasta katılmıştır. Çalışmada, Olgu Rapor Formu, Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (HLS-EU-Q47) ve Morisky İlaç Kullanım Uyum Ölçeği (MMAS-8) ile Standardize Mini Mental Testi (MMSE) kullanılmıştır. Bulgular: Bölgemizde polifarmasi (günlük 5 veya üzeri ilaç kullanma) görülme sıklığı %62,1 ve demans sıklığı %46,9 olarak belirlenmiştir. Sağlık okuryazarlığı, %61,40 oranında yetersiz, %36,50 oranında sorunlu-sınırlı, %1,90 oranında yeterli ve %0,30 oranında ise mükemmel olduğu belirlenmiştir. HLS-EU-Q47 ölçeğinden elde edilen genel ölçek puanı ile MMAS-8 ölçeğinden elde edilen toplam puan arasında anlamlı bir ilişki vardı (rs=0.36, p<0.001). HLS-EU-Q47 ölçeğinden elde edilen genel ölçek puanı ile MMSE testi üzerinden elde edilen toplam test puanı arasında da aynı yönde anlamlı bir ilişki bulunduğu belirlendi (rs=0.72, p<0.001). Sonuç: Sağlık okuryazarlığı, ilaç kullanım sadakati ve demans birbirleri ile bağlantılı konu başlıklarıdır. Bu çalışmada, bu üç sağlık parametresi de bölgemizdeki yaşlılarda olumsuz bir tablo çizmektedir. Hastalarımızın daha iyi bir sağlık hizmeti almaları için, daha kaliteli ve uzun yaşamaları için ve sağlık harcamalarının düşmesi için sağlık okuryazarlığı, ilaç kullanım sadakati ve demans konularında sorun tespit edilen vakalarda çözüm için gerekli çalışmalar yapılmalıdır. Bütüncül yaklaşımı ilke edinen aile hekimleri bu konularda muhtemel çözümün merkezi konumundadırlar. Anahtar Kelimeler: Yaşlı sağlığı, Polifarmasi, Sağlık okuryazarlığı, Demans