Perikarotid yağ dokusu dansitesi ile ABCD2 skoru arasındaki korelasyonun incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL FATİH SULTAN MEHMET SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YAŞAR KILIÇASLAN
Danışman: Burak ÇELİK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Geçici iskemik atak (GİA), sonrasında erken dönemde inme gelişme riski yüksek olan klinik bir tablodur. Bu hastalarda risk değerlendirmesinde en sık kullanılan klinik araç ABCD2 skorudur; ancak yalnızca klinik parametrelere dayanması skorun önemli bir sınırlılığıdır. Perikarotid yağ dokusu dansitesi (PFD), karotis bilgisayarlı tomografi anjiyografi (BTA) görüntülerinden ek tetkik gerektirmeden ölçülebilen ve karotis çevresindeki inflamatuar mikro çevreyi yansıttığı düşünülen bir görüntüleme parametresidir. Bu çalışmada GİA tanısı alan hastalarda PFD ile ABCD2 skoru arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışma retrospektif, tek merkezli ve kesitsel tipte gözlemsel bir çalışmadır. Ocak 2023 – Aralık 2025 tarihleri arasında acil servise GİA ön tanısı ile başvuran, karotis BTA tetkiki yapılmış ve dışlama kriterlerine uymayan 244 hasta çalışmaya alındı. Her hasta için ABCD2 skoru hesaplandı ve risk grupları (düşük, orta, yüksek) belirlendi. Karotis BTA üzerinden sağ ve sol internal karotis arter düzeyinde ortalama ve maksimum PFD değerleri (Rmax, Rmean, Lmax, Lmean) Hounsfield Ünitesi (HU) cinsinden kaydedildi. İstatistiksel analizde non-parametrik testler ve Spearman korelasyon analizi kullanıldı. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 60,3 ± 16,18 yıl, kadın oranı %54,1 idi. Ortalama ABCD2 skoru 2,77 ± 1,65 olarak bulundu. Dört PFD ölçümünün tümü ABCD2 skoru ile pozitif yönde anlamlı korelasyon gösterdi (rho 0,135–0,175; tüm p<0,05). En güçlü ilişki Lmean ölçümünde saptandı (rho=0,175; p=0,006). ABCD2 risk sınıfları arasında yalnızca Lmean ölçümü anlamlı farklılık gösterdi (p=0,041). Plak varlığına göre yapılan karşılaştırmada anlamlı farklılık saptanmadı. Sonuç: GİA tanılı hastalarda karotis BTA üzerinden ölçülen PFD ile ABCD2 skoru arasında istatistiksel olarak anlamlı ancak zayıf düzeyde pozitif bir ilişki saptanmıştır. PFD, ileri çalışmalarla birlikte değerlendirildiğinde klinik ve görüntüleme parametrelerini bir arada içeren yeni skorlama sistemlerinin geliştirilmesinde rol oynayabilir.Anahtar Kelimeler: ABCD2 skoru, geçici iskemik atak, karotis BT anjiyografi, perikarotid yağ dokusu dansitesi, vasküler inflamasyon