Kimyasal ve radyolojik olaylara yönelik olarak büyükşehir raylı sistemlerinde acil durum yönetiminin modellenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TIBBİ KBRN ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ENGİN KURNAZ
Danışman: Sermet SEZİGEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu tez çalışmasının amacı, büyükşehir raylı sistemlerinde meydana gelebilecek kimyasal ve radyolojik bir olay sonrası acil tıbbi yönetimin modellenmesidir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada SWOT analiz yöntemi kullanılmıştır. Ankara'nın merkez metro istasyonunda meydana gelebilecek kimyasal ve radyolojik bir olayın tıbbi yönetimi konusunda tıbbi organizasyonun güçlü ve zayıf yönleri ile fırsat ve tehditler, oluşturulan kurul ile değerlendirilmiştir. Değerlendirme sonucu belirlenen güçlü-zayıf yönler ve fırsat-tehditler durum matrisine yerleştirilmiştir. Metro istasyonunun fiziksel özellikleri de göz önünde bulundurularak ulusal ve uluslararası kaynaklar ışığında tıbbi yönetim modellenmiştir. Bulgular: Ankara merkez metro istasyonu ulaşımda kritik bir alt yapı tesisidir. Bu konumda bir metro istasyonunun güvenliğinin sağlanabilmesi adına kendine özgü yöntemlere ihtiyaç vardır. Kurulacak KBRN sürekli izleme ve erken tespit-teşhis sistemleri istasyonun KBRN ajanlarına karşı sürekli denetlenmesini sağlayacak, bir kaza veya saldırı durumunda ajanın tespitini yaparak uygun yazılımlar sayesinde komuta merkezine aktaracak ve etkin tıbbi müdahalenin en önemli bileşeni olacaktır. Ajanın türü, yoğunluğu ve olay yeri sınırları belirlendikten sonra ilk müdahale ekipleri tarafından istasyona giriş yapılmalıdır. Dekontaminasyon yöntemine karar verilmeli ve KBRN yaralılarına mümkünse ıslak dekontaminasyon uygulanmalıdır. Dekontaminasyon sonrası triajı yapılan yaralıların referans hastanelere sevki sağlanmalıdır. Meydana gelebilecek bir olay sonrası yaralılar sıcak alanı kendiliğinden terk ederek çevrede ki hastanelere ulaşacabilecekleri için il bazında sağlık kuruluşları bu tür acil durumlara karşı hazırlıklı olmalıdır. Sonuç: Dünya da farklı ülkelerde yapılan çalışmalarda raylı sistemlerde güvenlik önlemlerinin yetersiz olduğu belirtilmiştir. KBRN sürekli izleme ve erken tespit- teşhis sistemlerinin kullanımı daha güvenli bir raylı sistem ulaşımına katkı sunacaktır. Merkez metro istasyonunda meydana gelebilecek kimyasal ve radyolojik bir olaya etkin müdahaleyi sağlayabilmek adına olaya özgü senaryolara, masabaşı ve saha tatbikatlarına ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Acil Durum Müdahalesi, KBRN, Kimyasal Olay, Radyolojik Olay, Raylı Sistemler