Diabetes mellitus hastalarında SGLT-2 inhibitörlerinin hemogram parametreleri üzerine etkisi ve bu etkinin HBA1C ile korelasyonunun araştırılması: Retrospektif bir çalışma
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SULTAN ABDÜLHAMİD HAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÇAĞATAY ÖZDEM
Danışman: Musa SALMANOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:DİYABETES MELLİTUS HASTALARINDA SGLT-2 İNHİBİTÖRLERİNİN HEMOGRAM PARAMETRELERİ ÜZERİNE ETKİSİ VE BU ETKİNİN HBA1C İLE KORELASYONUNUN ARAŞTIRILMASI: RETROSPEKTİF BİR ÇALIŞMA Amaç: Diabetes mellitus hiperglisemi ile karakterize, çoklu organ tutulumuna sebep olan ve kronik komplikasyonlara yol açan multifaktöriyel kronik bir hastalıktır. Diabetes mellitus tedavisinde SGLT-2 inhibitörleri renoprotektif, kardiyoprotektif etkileri nedeni ile sık tercih edilen tedavi seçeneklerinden olmuşlardır. Yapılan çalışmalarda SGLT-2 inhibitörlerinin hematokrit artırıcı etkisi izlenmiştir. Çalışmamızdaki amaç SGLT-2 inhibitörlerinin hemogram parametreleri üzerindeki etkisini araştırmak ve bu etkinin HbA1c değişimi ile korelasyonunu inceleyerek glisemik kontrolün bu etkilerle bağlantısını saptamaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız Sağlık Bilimleri Üniversitesi Sultan 2.Abdulhamid Han Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde 01/08/2019-01/08/2024 tarihleri arasında hastanemize başvuran ve en az 6 ay süre ile SGLT-2 inhibitörü kullanan hastaların verilerinin taranması ile yapılan retrospektif bir çalışmadır. Hemogram parametrelerine ek olarak HbA1c, glukoz, demir, total demir bağlama kapasitesi (TIBC), unsature demir bağlama kapasitesi (UIBC), hesaplanmış transferrin satürasyonu, ferritin, vitamin B12 ve folat değerleri de kaydedilmiştir. Hastaların SGLT-2 inhibitörü kullanmadan önceki ve sonraki değerleri karşılaştırılmıştır. Bulgular: Çalışmaya toplam 252 adet olmak üzere 126 dapagliflozin tedavisi alan ve 126 empagliflozin tedavisi alan hasta dahil edilmiştir. Hastaların ikinci ölçüm WBC (103/mm3), RBC (106/mm3), HGB (g/dL), HCT (%), MCV (fL), RDW-SW, NEU (103/mm3) ve UIBC (mcg/dl) değerlerinin birinci ölçüm değerlerine göre daha yüksek olduğu saptandı (sırasıyla p=0,001; p<0,001; p<0,001; p<0,001; p=0,026; p<0,001; p<0,001; p<0,001). İkinci ölçüm MCHC (g/dl), Glukoz (mg/dL), HbA1c (%) ve Ferritin (ng/mL) değerleri, birinci ölçüm değerlerine göre daha düşük olduğu saptandı (sırasıyla p=0,008; p<0,001; p<0,001; p<0,001). Tüm hasta grubunda hastaların Delta (∆) Hb1Ac değeri ile Delta (∆) WBC (103/mm3), Delta (∆) MCV (fL), Delta (∆) RDW-SW, Delta (∆) MON (103/mm3) ve Delta (∆) UIBC (mcg/dl) değeri arasında negatif (ters) yönlü zayıf (sırasıyla r=-0,130; r=-0,199; r=-0,295; r=-0,162; r=-0,141); Delta (∆) MCHC (g/dl), Delta (∆) B12 (pg/mL), Delta (∆) Ferritin (ng/mL) ve Delta (∆) Transferrin saturasyonu (%) değeri arasında pozitif (doğrusal) yönlü zayıf (sırasıyla r=0,189; r=0,246; r=0,207; r=0,203); Glukoz (mg/dL) değeri ortalamaları ise pozitif (doğrusal) yönlü orta düzey bir ilişki saptandı (r=0,608). Sonuç: Çalışmamız SGLT-2 inhibitörleri kullanan hastalarda HGB, HCT, RBC, MCV, RDW-SW, WBC, NEU değerlerinde artış, ferritin değerinde ise azalma saptanmıştır. Bu etkiler, HbA1c'den bağımsız etki etmekte olup glisemik kontrolle ilişkisiz olması SGLT-2 inhibitörlerinin eritropoetik sistem üzerine olan etkisinin araştırılması daha geniş parametreler ve çalışmalar ile araştırılması yönünde yol gösterici olacaktır. Anahtar Kelimeler: Diabetes mellitus, hemogram, HbA1c, SGLT-2 inhibitörleri, empagliflozin, dapagliflozin