Yanık pansumanı öncesi uygulanan refleksoloji masajı ve pasif müzik terapinin ağrı, anksiyete düzeyi ve uyku kalitesine etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞE KABUK

Danışman: Merdiye ŞENDİR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırma, yanık pansumanı öncesi uygulanan refleksoloji masajı ve pasif müzik terapinin ağrı, anksiyete düzeyi ve uyku kalitesine etkisini değerlendirmek amacıyla deneysel bir çalışma olarak gerçekleştirildi. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın evrenini, Ağustos 2019-Mart 2020 tarihleri arasında yanık nedeniyle T.C. Sağlık Bakanlığı Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi, Yanık Merkezi'nde yatan hastalar; örneklemini araştırmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan 36 hasta oluşturdu. Çalışma, yanık pansumanı öncesi Refleksoloji Masajı (RM) uygulanan (n=12) ve Refleksoloji Masajı ile Pasif Müzik Terapi (RM+PMT) uygulanan (n=12) deney grupları, rutin uygulamaların yapıldığı Kontrol (K) grubu (n=12) ile gerçekleştirildi. Araştırma verileri "Hasta Bilgi Formu", "Görsel Kıyaslama Ölçeği", "Durumluk ve Sürekli Kaygı Ölçeği", "Richard-Campbell Uyku Ölçeği", "Yaşam Bulguları Formu" ve "Opioid ve Analjezik İlaç Kayıt Formu" ile toplandı. Verilerin analizinde uygun istatistiksel yöntemler kullanıldı. Bulgular: Araştırmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 44,34±13,28 yıl, %66,7'si erkek, %80,6'sı evli, %36,1'i ilkokul mezunu, %41,7'si işçi olduğu saptandı. Bireylerin %41,7'sinin sıcak sıvılar, %41,7'sinin alev nedeniyle yandığı, %72,2'sinin 2. derece derin yanıkları olduğu, %66,8'inin sağ kol, %55,7'sinin sol kol, %52,8'inin baş bölgesinde yanıklarının bulunduğu saptandı. Deney grubundaki bireylerin; ağrı düzeylerinin 3. gün itibariyle kontrol grubundaki bireylerin ağrı düzeylerinden daha az olduğu (p<0,05), 4. gün değerlendirilen durumluk anksiyete düzeylerinin, kontrol grubunun anksiyete düzeyinden daha az olduğu (p<0,05), 4. gün değerlendirilen uyku kalitelerinin, kontrol grubundakilerden daha yüksek olduğu (p<0,001) saptandı. Bireylerin opioid ve analjezik ilaç kullanma durumlarında anlamlı farklılık saptanmadı. Sonuç: Yanık pansumanı öncesi uygulanan refleksoloji masajı ve pasif müzik terapinin ağrı ve anksiyete düzeyini azalttığı, uyku kalitesini artırdığı sonucuna ulaşılmıştır.