Optik nöropati ile başvuran hastalarda yapay zekânın hastalık yönetimindeki gücü
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ONURALP UYANIK
Danışman: Serkan DEMİR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Optik nöropati (ON), genç erişkinlerde görme kaybına yol açabilen ve demiyelinizan hastalıkların ilk bulgusu olabilen bir tablodur. İnflamatuvar–noninflamatuvar geniş etiyolojik spektrum tanı ve tedavide belirsizlik yaratır. Bu çalışmada, büyük dil modeli tabanlı bir YZ aracının (ChatGPT-4 Pro) ON olgularında ilk tanı, ayırıcı tanı ve akut/koruyucu tedavi önerme performansı değerlendirilmiş; hekim kararlarıyla karşılaştırılarak klinik uygulanabilirliği araştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: 01.10.2021–01.10.2024 arasında ON ön tanısıyla değerlendirilen 55 hastanın retrospektif, tek merkezli tanısal doğrulama çalışması yapıldı. Akut–subakut görme kaybı olan olgular dahil edildi; kronik nöroimmün hastalık, rekürrens ve optik sinir dışı oküler patolojiler dışlandı. Klinik, radyolojik, BOS ve serolojik veriler yapılandırılmış vaka metinlerine dönüştürülerek ChatGPT-4 Pro'ya sunuldu. Modelden ilk tanı, ikinci ayırıcı tanı, güven skoru ve akut/uzun dönem yönetim önerileri alındı. Çıktılar hekimlerin ilk/nihai tanıları ve gerçek tedavilerle karşılaştırıldı; kompozit tanı skoru ile akut ve koruyucu tedavi uyumu hesaplandı. İstatistikte ki-kare, bağımsız örneklem t-testi ve lojistik regresyon kullanıldı. Bulgular: Olguların %67,3'ü kadın, yaş ortalaması 34,3'tü. AQP4-IgG %5,5; MOG-IgG %9,1; OCB %21,8; IgG indeks yüksekliği %16,4 bulundu. Beyin/orbita MRG'de demiyelinizan lezyon %43,6, spinal MRG'de %18,2 idi. İlk tanılar en sık İON (%49,1), KİS (%16,4) ve MS (%16,4) iken izlemde İON ve KİS azalmış, MS (%18,2) ve MOGAD (%12,7) artmıştır. YZ'nin ilk tanı uyumu %56,4; inflamatuvar alt tiplerde daha yüksekti. Akut tedavi önerileri %83,6 uyumlu olsa da noninflamatuvar olgularda başarısızdı; koruyucu tedavi uyumu %43,6 idi. Lojistik regresyonda yalnızca yaş bağımsız belirleyici bulundu (OR=0,916). Modelde inflamatuvar etiyolojiye genelleme yanlılığı ve normal MRG'de daha yüksek tanısal doğruluk eğilimi saptandı. Sonuç: ChatGPT-4 Pro, ON'de özellikle akut dönem yönetiminde umut verici olsa da uzun dönem tedavi planlamasında yetersizdir. Bulgular, YZ'nin nöroimmünolojik ON'deki rolünü netleştirmek için daha geniş, çok merkezli, prospektif çalışmalara ihtiyaç olduğunu göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Optik Nöropati, Yapay Zekâ, ChatGPT-4, Klinik Karar Destek Sistemleri, Nöroimmünoloji