Sleeve gastrektomi uygulanacak hastalarda, total intravenöz anestezi (TİVA) ve inhalasyon anestezisinin postoperatif kognitif fonksiyonlara etkisi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EVİN ERGÜN KASAP

Danışman: Nurten BAKAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bariyatrik cerrahi uygulanan hastalarda anestezi yönteminin postoperatif kognitif fonksiyonlar üzerindeki etkisi tam olarak aydınlatılamamıştır. Bu çalışmada, sleeve gastrektomi uygulanacak obez hastalarda TİVA ile inhalasyon anestezisinin postoperatif kognitif fonksiyonlar ve derlenme üzerine etkilerinin karşılaştırılması ve bu etkilerin serum interlökin-6 (IL-6) düzeyleri ile olası ilişkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, etik kurulu onayı sonrasında prospektif gözlemsel klinik çalışma olarak planlandı. Elektif sleeve gastrektomi planlanan, 18–65 yaş arası, VKİ 35–50 kg/m² olan, ASA II–III risk grubundaki 60 hasta iki eşit gruba ayrıldı: İnhalasyon anestezisi ve TİVA grubu. Tüm hastalara preoperatif dönemde MMSE ve ACE-R testleri uygulandı. Aynı testler postoperatif 1., 6., 12. ve 24. saatlerde, 3. ve 7. günlerde, 1. ve 3. aylarda tekrarlandı. Preoperatif, intraoperatif ve postoperatif IL-6 düzeyleri ile rutin laboratuvar parametreleri kaydedildi. Derlenme süreleri ve uyanıklık kriterleri, hemodinamik ve solunumsal parametreler, VAS skorları, postoperatif komplikasyonlar ile yoğun bakım ve hastanede kalış süreleri değerlendirildi. Bulgular: İnhalasyon anestezisi grubunda postoperatif 12. ve 24. saatlerde MMSE ve ACE-R skorları, hem preoperatif değerlere göre hem de TİVA grubuna kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek bulundu (p<0,05). Her iki grupta da 3. günden itibaren kognitif test skorları preoperatif değerlere kıyasla daha yüksek saptandı. IL-6 düzeyleri postoperatif dönemde her iki grupta da artmış olup, inhalasyon anestezisi grubunda bu artış TİVA grubuna kıyasla daha belirgindi (p<0,05). Derlenme süreleri ve uyanıklık kriterleri ve diğer bulgularda anlamlı bir fark saptanmadı. Sonuç: Her iki grupta nörokognitif fonksiyonlar geçici olarak etkilendi, inhalasyon anestezi alanlarda TİVA grubundakilere kıyasla postoperatif erken dönemde daha yüksek kognitif test skorları saptandı. Geç dönemde sonuçların benzerliği ve hiçbir hastada deliryum/POCD saptanmaması, iki anestezi yönteminin de bariyatrik cerrahide güvenle kullanılabileceğini düşündürmektedir. 3.günden itibaren kognitif test skorlarının artışı, obezite cerrahisinin kendisinin de nörokognitif fonksiyonların iyileşmesine katkı sağlayabileceğini düşündürmektedir. IL-6'daki inflamatuvar artışın nörokognitif fonksiyonları etkileyebileceği gösterilmiş olmakla birlikte, anlamlı bir korelasyon saptanmadı. Bu alanda daha geniş örneklemli çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Obezite; Bariyatrik cerrahi; Total intravenöz anestezi; İnhalasyon anestezisi; Nöropsikolojik testler; Kognitif disfonksiyon