Sağlıklı yaşam farkındalık düzeyine göre COVİD-19 kaçınma tutumunun değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞEGÜL ŞEN
Danışman: Okcan BASAT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Bu çalışmanın amacı; covid-19'dan kaçınma tutumlarını bireylerin sağlıklı yaşam farkındalığı düzeylerine göre değerlendirmektedir.Yöntem Bu çalışma; tek merkezli, tanımlayıcı bir araştırma olarak planlandı. Araştırmanın evreni 1 Nisan 2021- 1 Temmuz 2021 tarihleri arasında Gaziosmanpaşa Eğitim Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne başvuran 311 gönüllü ile yapıldı. Katılımcılar Demografik Bilgiler Formu kullanılarak yüz yüze görüşme tekniği ile sorgulandı. Katılımcıların sağlıklı yaşam farkındalığı düzeylerini belirlemek için Sağlıklı Yaşam Farkındalığı Ölçeği; covid-19'dan kaçınma tutumlarını belirlemek için Covid-19'dan Kaçınma Tutumları Ölçeği uygulandı. Çalışmada elde edilen bulgular değerlendirilirken, istatistiksel analizler için SPSS (Statistical Package for Social Sciences for Windows) 22.0 programı kullanıldı. Anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirildi. Bulgular: Katılımcılardan 170 kişi (%54,66) 30 yaş altı, 141 kişi (%45,34) 30 yaş ve üzeri, 129'u (%41,48) erkek iken 182'si (%58,52) kadın olarak dağılmıştır. Katılımcıların 166'sı bekâr veya dul iken 145'i ise evli olarak dağılım göstermiştir. 14 (%4,50) kişi eğitim almamış, 25 (%8,04) kişi ilkokul, 23 (%7,40) kişi ortaokul, 37 (%11,90) kişi lise ve 212 (%68,17) kişi üniversite mezunu olarak dağılmıştır. Katılımcılardan 23'ünün (%7,40) kronik hastalığı varken 60'ının (%19,29) ise covid-19 geçmişi vardır. Kaçınma ölçeği ile eğitim düzeyi arasında anlamlı fark olup; eğitim düzeyi yüksek olanların kaçınma tutumları puanı daha yüksek bulunmuştur. Bilişsel kaçınma davranışları evlilerde daha yüksek bulunurken; davranışsal kaçınma tutumları ile sosyodemografik veriler arasında anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Sağlıklı yaşam farkındalığı düzeyi ölçeği ve sosyalleşme alt ölçeğinde kadın cinsiyette farkındalık daha yüksek bulunmuştur. Değişim alt ölçeğine göre artan eğitimle değişim farkındalığı artmıştır. Ayrıca covid-19 geçirmeyenlerde covid-19 geçirenlere göre beslenme farkındalığı daha yüksek bulunmuştur. Sonuç: Pandemi ile birlikte insanların bilişsel ve davranışsal değişikliklerinin incelenerek riskli davranışların önlenmesi, salgını yavaşlatacak davranışların belirlenmesi ve riskli grupların desteklenmesi amaçlanmıştır. Çalışmamızda covid-19'dan kaçınma tutumları ile sağlıklı yaşam farkındalığı arasında bir ilişki bulunmamıştır. Literatürde böyle bir karşılaştırma olmayıp ikisi arasındaki ilişkinin belirlenebilmesi için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır. Anahtar Sözcükler: covid-19 kaçınma tutumu, covid-19 kaygısı, sağlıklı yaşam farkındalığı, sağlıklı yaşam