Epilepsi tanılı levetirasetam kullanan çocuklarda glomerüler filtrasyon hızının serum levetirasetam düzeyi ve levetirasetamdozu arasındaki ilişkiye etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HASEKİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF ÖZCAN
Danışman: Murat ELEVLİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada, serum levetirasetam düzeyi ile glomerüler filtrasyon hızı (GFR) arasındaki ilişkinin belirlenmesi, etkin serum düzeyine ulaşabilmek için levetirasetam dozunun GFR'ye göre uyarlanma gerekliliğinin değerlendirilmesi ve serum levetirasetam düzeyi üzerine etkili faktörlerin araştırılması amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Sağlık Bilimleri Üniversitesi Sultangazi Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Nöroloji Polikliniğine, Kasım 2023–Kasım 2024 tarihleri arasındaki 1 yıllık süreçte başvuran epilepsi tanısı ile levetirasetam kullanan ve dahil etme/hariç tutma kriterlerimize uyan 123 hasta dahil edildi. Tedavi altındayken en az 6 aydır nöbeti olmayan hastalar nöbet kontrolü olan grup; nöbetleri devam eden hastalar nöbet kontrolü olmayan grup olarak kabul edildi. Düzeyi <10 µg/mL olan hastalar düşük düzey grubu 10–40 µg/mL olan hastalar normal düzey grubu olarak kabul edildi. Yalnızca levetirasetam kullanan hastalar tekli tedavi alan grup, levetirasetam yanında başka bir anti-nöbet ilaç (ANİ) kullanan hastalar çoklu tedavi alan hastalar olarak gruplandırıldı. Bulgular: Serum levetirasetam düzeyi ≥10 µg/mL olan grupta, levetirasetam dozu (mg/kg) ve düzey/doz oranı anlamlı olarak daha yüksek bulundu (Her ikisi için p<0,001). Serum levetirasetam düzeyi ile düzey/doz oranı ve levetirasetam dozu (mg/kg) arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif korelasyon (sırasıyla r=0,695; p<0,001 ve r=0,443; p<0,001), ağırlık SDS ile arasındaysa istatistiksel olarak anlamlı negatif korelasyon tespit edildi (r=-0,247; p=0,006). Nöbet kontrolü olan ve olmayan hasta grupları karşılaştırıldığında levetirasetam dozunun (mg/kg) nöbet kontrolü olmayan grupta istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksek olduğu bulundu (p=0,018). Kreatinin düzeyi çoklu tedavi grubunda anlamlı olarak daha düşük saptandı (p=0,009). Buna karşın, GFR çoklu tedavi grubunda anlamlı derecede daha yüksek bulundu (p=0,004). Lineer regresyon analizinde serum levetirasetam düzeyi için bağımsız belirleyicilerin yaş ve levetirasetam dozu (mg/kg) olduğu saptandı (Her ikisi için p<0,001). Serum levetirasetam düzeyinin bu iki parametreden ''serum levetirasetam düzeyi=-2,501+Yaş(Yıl) X 0,386+Doz(mg/kg) X 0,331'' formülü ile hesaplanabileceği bulundu. Binary Lojistik Regresyon Analizinde serum levetirasetam düzeyinin normal aralıkta olması ihtimalini; yaştaki her bir yıllık artışın 1,3 kat, dozdaki (mg/kg) her bir birimlik artışın da 1,2 kat arttırdığı saptandı. Sonuç: Levetirasetam tedavisi sırasında yaş, renal fonksiyon durumu ve eşzamanlı ilaç kullanımı gibi bireysel değişkenlerin dikkatle değerlendirilmesi ve bu bağlamda terapötik ilaç düzeyi izleminin, özellikle erken çocukluk döneminde ve çoklu tedavi uygulanan olgularda klinik yönetimi destekleyici bir araç olarak kullanılması gereklidir.