Doğurganlık çağındaki kadınlarda demir eksikliğinin kas gücü ve kas kütlesine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL FATİH SULTAN MEHMET SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CAFER AKKÖZ
Danışman: Ali ÖZDEMİR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Demir eksikliği tüm dünyada doğurganlık çağındaki kadınlarda sık görülen ve halsizlik, yorgunluk şikâyetleri yaratan bir durumdur. Kas gücüne etki edebilecek hastalığı, ilaç ya da madde kullanımı olmayan doğurganlık çağındaki kadın hastalardan demir eksikliği olan hasta grubu ile demir eksikliği olmayan hasta grubunun kas gücü ve vücut komponentlerinin karşılaştırılmasıyla demir eksikliğinin; kas gücüne ve kütlesi üzerine etkisinin gösterilmesidir. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmaya polikliniğine yorgunluk nedeniyle başvuran, komorbid hastalığı olmayan, kas gücüne etki edecek ilaç ya da madde kullanımı olmayan, düzenli adet gören, vücut kitle indeksi 18- 30 (kg/m2)aralığında olan toplam 90 hasta çalışmaya alındı. Bu hastalardan laboratuvar tetkik sonucunda demir eksikliği saptanan, serum ferritin düzeyinin 16ng/mL olan sağlıklı 28 kadın hasta ise kontrol grubuna alındı. Tüm hastalara ait bilgiler retrospektif olarak Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi sisteminden taranarak elde edildi. Her hasta için polikliniğe başvuru anında alınan anamnezler ve yapılan tetkikler esas alınarak demir, demir bağlama kapasitesi, ferritin, ,tam kan, crp değerleri kaydedildi. Biyoimpedans analizi ile vücut kompozisyonu ölçümü yapılarak elde edilen veriler boy (cm) , kilo (kg), BMI ( kg/m2), BMR(kcal) , yağ yüzdesi (%), yağ kütlesi (%) , yağsız kas kütlesi (FFM) ,toplam vücut suyu (TBW) olarak kaydedildi. Kas gücü değerlendirmesi için dijital el dinamometresi ile hastaların dominant elini kullanarak 3 kez ölçüm yapıldı. Sonrasında bu ölçümlerin ortalaması alınarak kaydedildi. BULGULAR: Çalışmaya alınan demir eksikliği olan hastalar ve kontrol grubu hastalarının yaş ortalaması benzerdi ( p>0,05 ). Demir eksikliği olan ve kontrol grubu hastalarının beden kitle indexi için gruplar arasında anlamlı fark yoktu ( p=0,949 ). Demir eksikliği olan hastaların kas gücü, kontrol grubu ile karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı düşük saptandı (p=0,019). Demir eksikliği olan hastaların yağsız kas kütlesi (FFM), kontrol grubu ile karşılaştırıldığında fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (P=0,097). Demir eksikliği olan hastaların grubunda Kas Kütlesi (kg) (FFM) ile Bazal Metabolizma Hızı (kcal) (BMR) arasında pozitif ilişki görüldü ( r=0,918; p<0,001). Demir eksikliği olan hastaların grubunda Kas Kütlesi (kg) (FFM) ile yaş arasında pozitif ilişki gözlendi (r= 0,302; p= 0,017). Kontrol grubunda kas kütlesi (kg) (FFM) ile bazal metabolizma hızı (kcal) (BMR) arasında anlamlı pozitif korelasyon gözlendi (r=0,769; p<0,001). Kontrol grubunda kas gücü ortalaması(kg) ile Bazal Metabolizma Hızı (kcal) (BMR) arasında anlamlı pozitif korelasyon görüldü (r=0,572; p=0,001). Tüm olgular birlikte değerlendirildiğinde kas gücü ölçümü ortalaması(kg) ile Bazal Metabolizma Hızı (kcal) (BMR) arasında anlamlı pozitif korelasyon görüldü (r=0,210; p=0,047). Tüm olgular birlikte değerlendirildiğinde kas gücü ölçümü ortalaması(kg) ile Kas Kütlesi (kg) (FFM) ile anlamlılığa ulaşmayan pozitif korelasyon mevcuttu (r=0,186; p=0,079). SONUÇ: Çalışmamızın sonucunda; demir eksikliği olan hastaların kas gücünün istatistiksel olarak anlamlı düşük saptanmıştır; burdan yola çıkarak demir eksikliğinin kas gücüne etki ettiği görülmüştür. DE sadece hastalık belirteci olarak değil buna bağlı olarak iş gücü azalması ve ekonomik olumsuzluklara da neden olabileceğinden hastalara kılavuzların önerdiği şekildedemir eksikliği içintaranması ve tedavi düzenlenmesi önerilebilir. ANAHTAR KELİMLER: Demir Eksikliği, Kas gücü, Kas kütlesi, Bazal metabolizma