20-24 hafta detaylı ultrason sırasında MCA MoM değeri <1 olan hastaların 24-28. haftalarda yapılan OGTT sonuçlarına etkisi vegebelikte diyabeti öngörmedeki rolü
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAŞAKŞEHİR ÇAM VE SAKURA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NİSANUR BAYICI
Danışman: İbrahim POLAT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, 20–24. gebelik haftalarında detaylı ultrasonografi sırasında ölçülen fetal orta serebral arter tepe sistolik hızının (MCAPSV) gestasyonel yaşa göre medyanın katı (MoM) cinsinden değerinin, 24–28. haftalarda yapılan oral glukoz tolerans testi (OGTT) ile tanı konan gestasyonel diyabetes mellitus (GDM) gelişimini öngörmedeki rolünü değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Bu tek merkezli, prospektif gözlemsel kohort çalışmasına 20–24. gebelik haftaları arasında detaylı ultrasonografi için başvuran, tekil, canlı ve yapısal anomalisi olmayan 150 gebe dahil edilmiştir. Aynı seansta fetal MCA-PSV, renkli Doppler ultrasonografi ile ölçülmüş ve gebelik haftasına özgü referans eğriler kullanılarak MoM değerine dönüştürülmüştür. Olgular, ikinci trimester MCA-PSV MoM değerine göre ≤1 ve >1 olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Tüm gebelere 24–28. haftalar arasında 75 g OGTT uygulanmış ve GDM tanısı uluslararası kabul gören kriterlere göre konmuştur. GDM gelişimi ile MCA-PSV MoM kategorileri arasındaki ilişki ki-kare testi ve lojistik regresyon analizi ile değerlendirilmiş; MCA-PSV MoM'un GDM öngörüsündeki tanısal performansı ROC eğrisi analizi ile incelenmiştir. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p 1 grupları arasında anlamlı farklılık göstermemiştir. Buna karşın, MCA-PSV MoM ≤1 olan gebelerde GDM gelişme oranı, >1 olanlara kıyasla anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p=0,001). Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde, MCA-PSV MoM ≤1 olmasının GDM için bağımsız bir risk faktörü olduğu saptanmış ve bu grupta GDM gelişme olasılığı yaklaşık 5 kat artmış bulunmuştur (OR: 5,39; %95 GA: 2,41–12,08; p 1 olan grupta istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşük bulunmuş; GDM alt tipleri (A1/A2/A0) ile MCA-PSV MoM arasında ise anlamlı ilişki gösterilememiştir. Sonuç: Sonuçlarımız, 20–24. gebelik haftasında ölçülen fetal MCA-PSV MoM değerinin, OGTT ile doğrulanan GDM gelişimini öngörmede maternal vücut kitle indeksinden bağımsız bir belirteç olabileceğini göstermektedir. MCA-PSV MoM ≤1, özellikle yüksek maternal BMI ile birlikte değerlendirildiğinde, GDM açısından artmış riski işaret eden erken bir uyarı bulgusu olarak klinik değere sahip olabilir. Bununla birlikte, AUC değerinin orta düzeyde kalması nedeniyle MCA-PSV MoM'un OGTT'nin yerine geçecek tek başına bir tanı testi olarak değil, mevcut tarama stratejilerini tamamlayıcı bir risk sınıflandırma aracı olarak kullanılması daha uygun görünmektedir. Daha büyük ve çok merkezli prospektif çalışmalarla bu bulguların doğrulanmasına ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Gestasyonel diyabetes mellitus, orta serebral arter, tepe sistolik hız, MoM, Doppler ultrasonografi, OGTT.