İlk bir yaşta yapılan Denver II gelişimsel tarama testi sonuçlarının ailelerin sosyodemografik özellikleri ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GAMZE KAYA YENER
Danışman: Rukiye SAÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Dokuz-12 ay arasında yapılan Denver II gelişimsel tarama testi (DGTT II) sonuçlarının, ailelerin sosyodemografik özellikleri ile arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Haziran 2022–Haziran 2023 tarihleri arasında Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Sağlam Çocuk ve Gelişimsel Pediatri Polikliniklerine ayaktan başvuran ve yaşları 9-12 ay arası olup, DGTT II yapılan çocuklar dahil edildi. Hastanemiz Sağlam Çocuk ve Gelişimsel Pediatri Poliklinik notları ve DGTT sonuçları kullanılarak "Sosyodemografik veri formu" dolduruldu. Verilerin analizi SPSS 26.0 programı kullanılarak, sonuçlar %95 güven düzeyinde çalışıldı. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 148 olgunun %60,8'i (n=90) erkekti. Test sonucu şüpheli veya anormal olanlarda erkek cinsiyet (p=0,007) ve gebelikte sigara içim oranı (p=0,002) daha yüksek saptandı. Ortalama doğum haftası incelendiğinde, DGTT II sonucu normal olanların 38,4 hafta, sonucu şüpheli veya anormal olanların 36,9 hafta idi (p=0,003). Ortalama doğum ağırlığı DGTT II sonucu normal olanların 3226,4 gram iken, sonucu şüpheli veya anormal olanların 3087,6 gram idi (p=0,002). Test sonucu şüpheli veya anormal olanların %60,8'i sezaryen doğumdu (p=0,000). Annelerin ortalama evlenme yaşı, test sonucu normal olanların 24,9 iken, şüpheli veya anormal olanların 20,6 yaş saptandı (p=0,000). Evde sigara içim oranı ise toplamda %53,4 olup, sonucu şüpheli veya anormal olanlarda daha fazla idi (p=0,001). Evde özel bakım gerektiren birey (p=0,020), geniş aile ve ölen kardeş varlığı (p=0,008) sonucu şüpheli veya anormal olanlarda daha fazlaydı. Anne eğitim düzeyi incelendiğinde, test sonucu normal olanlarda ön lisans/lisans mezunu (%45,9), şüpheli veya anormal olanlarda %18,9 saptandı (p=0,001). Ortalama anne sütü alım süresi test sonucu normal olanlarda yaklaşık 9 ay iken, şüpheli veya anormal olanlarda 8,6 ay saptandı (p>0,05). Test sonucu şüpheli veya anormal olanlarda anne-baba akrabalık durumunun daha fazla olduğu, sosyoekonomik seviyenin, D vitamini ve demir gibi koruyucu tedavileri kullanma oranlarının daha düşük olduğu görüldü (hepsi için p<0,05). Test 10 sonucu şüpheli veya anormal sonuçlananların gecikme alanları incelendiğinde, %68,9 kaba motor, %27,0 ince motor, %32,4 dil, %31,1 kişisel-sosyal alanda yaşıtlarının gerisinde kaldığı görüldü. Sonucu şüpheli veya anormal olanlar çocukların sonraki kontrollerinde %44,6'sının normal, %39,2'sinin tekrar şüpheli veya anormal test sonucu geldiği, %16,2'sinin kontrole gelmediği saptandı. Ekran maruziyeti olan ve evde kitap okunmayan olgularda özellikle dil alanında gerilik saptandı (ikisi için p=0,000). Sonuç: Çalışmamızda, 9-12 ay olgulara yapılan DGTT II sonuçları ile ailelerin sosyodemografik özellikleri arasındaki ilişki değerlendirildi. Çocuk gelişiminin hem çocuğun kendisiyle doğuştan getirdiği özelliklerden hem de başta aile olmak üzere çevresel faktörlerden etkilendiği görüldü. Pediatride gelişimsel tarama testleri yapılarak, gecikme geriliği olan hastalara uygun gelişim önerileri verilmesi ile hastaların kontrol DGTT II testlerinde puanlarının arttığı görüldü. Bu durum bize tarama testlerinin birincil ve ikincil korumada önemli olduğunu göstermektedir. Bu konuda somut verilere ve kesin sonuçlara ulaşabilmek için daha çok ve daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Çocuk gelişimi, Denver II gelişimsel tarama testi, Sosyodemografik özellikler