2018-2022 yılları arasında Nijerya'nın Jigawa eyaleti kuzey-doğu senatörlük bölgesinde maternal mortalite ve risk faktörlerinin belirlenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HALK SAĞLIĞI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HAMZA IKOADAMU

Danışman: Hasan Hüseyin EKER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışma, 2018-2022 yılları arasında Nijerya'nın Jigawa Eyaleti Kuzey-Doğu'daki üç genel hastanede görülen anne ölüm oranları ve nedenlerini incelenmektedir. Gereç ve Yöntem: Araştırma, nicel ve nitel yaklaşımların birleştiren karma yöntemle 2018-2022 arasında üç hastanedeki anne ölümleri retrospektif olarak ayrıntılı biçimde değerlendirilmiştir. Nicel verilerle, 100.000 canlı doğum başına anne ölüm oranı hesaplanmış ve nedenleri WHO ICD-MM'ye göre sınıflandırılmıştır. Niteliksel yöntemlerde, 14 Şubat 2025 tarihinde çalışmaya dahil edilen hastanelerde herhangi bir zamanda doğum yapmış kadınlarla odak grup çalışmaları ve 28-30 Ocak 2025 tarihlerinde sağlık profesyonelleriyle derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Analizler, anne ölüm oranlarının (AÖO) yüksek seviyelerde kaldığını ve 2020 yılında COVID-19 ile bağlantılı olarak keskin bir artış gösterdiğini ortaya koydu. AÖO, BGH'de 100.000 canlı doğumda 1.454'ten 5.045'e, HGH'de 3.578'den 9.627'ye ve KGH'de 0'dan 1.709'a yükseldi. Nedenleri çeşitlilik gösterdi: BGH'de anemi, eklampsi ve kanama; HGH'de eklampsi ve birleşik komplikasyonlar, KGH'de kanama ve eklampsi. Niteliksel bulgular, yoksulluk, eşitsizlik ve kültürel engellerin sürekli tehditler olduğunu vurgulamıştır. Sonuç: Jigawa ve kuzey Nijerya'daki anne ölümleri, yalnızca tıbbi sorunları değil, derin sosyal eşitsizlikleri de yansıtmaktadır. En savunmasız kadınlar yoksulluk içinde yaşayan, kırsal bölgelerde ikamet eden ve sınırlı eğitime sahip olanlardır. Ölümlerin azaltılması hem acil bakımın güçlendirilmesini hem de sosyal eşitsizliklerin giderilmesini gerektirir. Anahtar Kelimeler: Anemi, Anne Ölüm Oranı, COVID-19 Salgını, Eklampsi, Jigawa Eyaleti, Nijerya.