Pediyatrik sepsis ve septik şok tanı ve tedavisinde güncel skorlama sistemlerinin etkinliğinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MÜCTEBA SEZEN
Danışman: Fatih VAROL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, 1 ay ile 18 yaş arası çocuklarda sepsis ve septik şok tanısı ile izlenen hastalarda, 2024 yılında tanımlanan Phoenix Pediatrik Sepsis Skoru'nun tanı doğruluğunu, tedavi rehberliğindeki etkinliğini ve mortaliteyi öngörme gücünü değerlendirmek; bu yeni skorlamanın mevcut sistemlerle (SIRS, pSOFA, PELOD-2, PEWS) karşılaştırmalı performansını ortaya koymaktır. Gereç ve Yöntemler: Bu prospektif çalışma, 27.06.2024 - 27.05.2025 tarihleri arasında İstanbul Sancaktepe Şehit Prof. Dr. İlhan Varank Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde yürütülmüştür. 1 ay-18 yaş aralığında, sepsis ve septik şok ön tanısı alan 61 çocuk hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Hastalara SIRS, pSOFA, PELOD-2, PEWS, PRISM III, OFI ve Phoenix Sepsis Skorları uygulanmış; elde edilen veriler istatistiksel olarak analiz edilmiştir. ROC analizi, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis, Ki-kare, Fisher's exact ve lojistik regresyon testleri kullanılmıştır. Bulgular: Hastaların %93,4'ü sağ kalmış, %6,6'sı vefat etmiştir. Phoenix skoruna göre 21 hasta sepsis/septik şok tanısı almıştır. Bu hastalarda Laktat, D-dimer, INR ve VIS değerleri anlamlı derecede yüksekti; pH ve HCO₃ düzeyleri ise düşüktü (p<0.05). Phoenix, PEWS, pSOFA, PRISM III, PELOD-2 ve OFI skorları mortalite ile anlamlı ilişkili bulundu. SIRS sistemi yüksek sensitiviteye rağmen, klinik olarak anlamlı olmayan olguları da sepsis olarak tanıma eğilimindeydi. Buna karşın Phoenix, daha özgül kriterleriyle aşırı tanılamayı önleyerek daha doğru tanı koymuştur. ROC analizinde Phoenix skoru, septik şok tanısında AUC=0.955 ile en yüksek ayırt ediciliğe sahipti. Sonuçlar:Phoenix Pediatrik Sepsis Skoru, laboratuvar bağımlılığı düşük, klinik parametrelerle uyumlu ve sahada uygulanabilirliği yüksek bir sistemdir. Aşırı tanıya yol açan SIRS'ın aksine, Phoenix daha doğru hasta sınıflaması sağlamaktadır.Çalışmamızda, Phoenix skorlamasının sepsis ve septik şokun erken tanı ve prognoz tahmininde güvenilir ve etkin olduğu gösterilmiştir. Phoenix skoru, mevcut sistemlere alternatif değil; tamamlayıcı bir araç olarak değerlendirilmelidir. Anahtar kelimeler: Erken Tanı, Pediyatri, Phoenix Skoru, Sepsis, Septik Şok, Skorlama Sistemleri