Tip 1 diabetes mellitus hastalarında yeme bağımlılığının; serum ghrelin ve metabolik kontrol parametreleri ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHAMMET FATİH ŞAHİN
Danışman: Devrim Sinem KÜÇÜKSARAÇ KIYICI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Tip 1 diyabetes mellitus (T1DM) hastalarında yeme bağımlılığı sıklığının belirlenmesi ve yeme bağımlılığının serum ghrelin düzeyleri ve metabolik kontrol parametreleri ile olan ilişkisinin araştırılması amaçlandı. Yöntem ve gereç: Çalışma Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi, İç Hastalıkları/Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları polikliniğinde takip edilen, 18-65 yaş arasında olan 160 T1DM tanılı hasta ile gerçekleştirildi. Hastalardan 8 saatlik açlık sonrası antropometrik ölçümlerinin yapılmasını takiben venöz kan örneği alınarak serum ghrelin düzeyi ve biyokimyasal parametrelerin ölçümü yapıldı. Serum ghrelin seviyeleri ELİSA yöntemi ile belirlendi. Yeme bağımlılığı modifiye Yale Yeme Bağımlılığı ölçeği 2.0 ile (mYFAS 2.0) değerlendirildi. Bulgular: Çalışmamızda T1DM'li hastaların yeme bağımlılığı sıklığı %25,6 (n=41) olarak bulundu. Yeme bağımlılığı olan ve olmayan bireyler arasında cinsiyet dağılımı, ortalama yaş ve eğitim durumu açısından istatistiksel fark yoktu. Yeme bağımlılığı olan grupta beden kitle indeksi (BKİ) anlamlı olarak daha yüksek iken (p=0,047) aylık gelir düzeyi, diyabet süresi ve insülin pompa kullanım oranları anlamlı olarak daha düşük olarak saptandı (sırasıyla; p=0,025, p=0,009, p=0,046). Yeme bağımlılığı olan ve olmayan grup metabolik kontrol parametreleri ve serum ghrelin düzeyi açısından karşılaştırıldığında HbA1c, LDL kolesterol, TG ve serum ghrelin düzeyleri açısından anlamlı fark bulunmadı. Serum ghrelin düzeyi ile BKİ (r=-0,171; p=0,030), bel çevresi (r=-0,256; p=0,001) ve serum trigliserid düzeyi (r=-0,168; p=0,033) arasında negatif yönde istatiksel anlamlı korelasyon bulundu. Sonuç: T1DM'li bireylerde yeme bağımlılığı sıklığının T2DM'li bireylere benzer şekilde sağlıklı popülasyona göre daha yüksek olduğu saptandı. Her ne kadar gruplar arasında metabolik kontrol parmetreleri açısından fark saptanmadıysa da yeme bağımlılığı olan bireylerde BKİ'nin daha yüksek bulunmuş olması bu bireylerin uzun dönemde metabolik durum ve vasküler komplikasyonlar açısından daha riskli olduğunu düşündürmektedir.