Stabil KOAH hastalarında soluble ST2 düzeyinin hastalığın seyrini öngörmedeki yeri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL YEDİKULE GÖĞÜS HASTALIKLARI VE GÖĞÜS CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BETÜL KINIK
Danışman: Seda TURAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH), yaygın sistemik inflamasyona neden olan bir hastalıktır. IL-1 reseptör ailesine ait bir protein olan soluble ST2 (sST2) ise inflamasyonun düzenlenmesinde kritik bir rol oynar ve doku hasarının bir göstergesi olarak kabul edilen bir biyomarkerdır. Bu durumun klinik sonuçlarla da yakından ilişkili olduğu birçok çalışmada gösterilmiş ve çeşitli hastalıklarda inflamasyonun ve kötü prognozun bir göstergesi olarak incelenmiştir. Bu çalışmanın amacı, stabil KOAH hastalarında sST2 düzeylerinin morbidite ve mortaliteyi öngörmedeki rolünü araştırmak ve klinik parametrelerle, akut alevlenme sıklığı, hastaneye yatışlar ve mortalite ile olan ilişkisini değerlendirilmektedir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya; Sağlık Bilimleri Üniversitesi Yedikule Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim Araştırma Hastanesi polikliniğine Mayıs 2023- Aralık 2023 tarihleri arasında ayaktan başvuran 18-90 yaş aralığında, daha önce yapılan SFT'sinde FEV1/FVC oranı<%70 olan, son 90 günde alevlenme yaşamamış olan 76 stabil KOAH hastası (Vaka Grubu) ve kronik hastalığı olmayan 39 sağlıklı gönüllü (Kontrol Grubu) olmak üzere toplam 115 kişi dahil edilmiştir. Çalışmaya katılan tüm hastalara Modifiye Tıbbi Araştırma Konseyi (mMRC) Dispne Skalası, KOAH Değelendirme Testi (CAT), Morisky İlaç Uyum Anketi uygulandı. Periferik kandan soluble ST2 ölçümü ELISA (YL-biont, Cat.No: YLA3837HU) kiti ile yapıldı. sST2 düzeyinin KOAH tanılı hastalarda hastalığın seyrini öngörmede kullanılıp kullanılamayacağını tespit etmek için hastaların 1 yıllık mortalite ve morbiditeleri ile sST2 ilişkisine bakıldı. Ayrıca hastaların sigara kullanımları, hastalıklarının kontrolü, ağırlığı, klinik ve biyokimyasal parametrelerin sST2 düzeyi ile olan ilişkisi değerlendirildi. Kontrol grubunda ise sST2 düzeyi için eşik değer oluşturulması hedeflendi. Bulgular: Vaka grubunun 14'ü kadın, 62'si erkek; kontrol grubunun ise 20'si kadın, 19'ü erkektir. Yapılan analizlerde; vaka grubundaki erkek oranı, hastaların yaş ortalaması ve sigara kullanım miktarı, kontrol grubundan anlamlı (p<0.01) olarak daha yüksekti. Vaka grubunda hiç sigara içmeyenlerin oranı kontrol grubundan anlamlı (p<0.01) olarak daha düşük bulundu. ROC analizi ile kontrol ve vaka grubu ayrımında sST2 6.0 cut-off değerinin anlamlı etkinliği gözlenmiştir ve vaka grubunun sST2 değeri kontrol grubundan anlamlı (p<0.01) olarak daha yüksek bulunmuştur. KOAH grubunda sST2 9.1 cut-off değerinin anlamlı etkinliği gözlenmiştir (p<0.05). sST2 ≥ 9.1 olan grupta hastaların yaşı (p=0,01) ve sigara kullanım miktarı (p<0.05) sST2 < 9.1 olan gruptan anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. sST2 ≥ 9.1 olan grupta EO, EO%, HGB, ALT, total bilirubin, GFR, FEV1 ve FVC değeri sST2<9.1 olan gruptan anlamlı (p<0.05) olarak daha düşük; LABA+IKS kullanımı, NE, NE%, NLR, WBC, BUN değerleri ve mMRC skoru anlamlı (p<0.05) olarak daha yüksek bulunmuştur. Gruplar arasında GOLD evresi anlamlı farklılık göstermemiştir, ancak sST2 ≥ 9.1 olan grupta GOLD sınıfı B ve E olanların oranı sST2 <9.1 olan gruptan anlamlı (p=0.01) olarak daha yüksek bulunmuştur. sST2 < 9.1 ve ≥ 9.1 olan gruplar arasında sST2 bakılmadan önceki 1 yılda geçirdiği ataklarla anlamlı farklılık saptanmamıştır. sST2 bakıldıktan sonraki 1 yılda geçirilen hafif-orta, ağır atak sayıları, acil başvuruları ve servis yatışları arasında anlamlı (p<0,01) farklılık saptandı ve atakların sST2≥ 9.1 olan grupta daha çok olduğu görüldü. Ancak yoğun bakım yatışlarında anlamlı farklılık saptanmamıştır. sST2 < 9.1 ve ≥ 9.1 olan gruplar arasında mortalite anlamlı farklılık göstermemiştir. Sonuç: Çalışmamız sST2'nin KOAH ataklarını öngörmedeki yerini saptamak için yapılmış tek çalışma ve mortalitesini öngörmek için yapılmış nadir çalışmalardandır. sST2 düzeyindeki artış; bir yıllık takip süresince hafif, orta ve ağır atak sayılarındaki artışla ilişkili bulunmuştur. Ayrıca, alt sınıflamalarda sST2'nin acil başvuru ve servis yatışlarını öngörebildiği gösterilmiştir. Kardiyak komorbiditeleri dışlanmış KOAH hastalarında sST2'nin 1 yıllık mortalite ile ilişkisi saptanamamıştır. Çalışmamız, sST2'nin hastalık prognozunda kullanılabilecek bir belirteç olduğuna işaret etmektedir.