Stapes suprastrüktüründe otosklerotik odak araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA GÜLHANE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, KULAK BURUN BOĞAZ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜŞRA KARAKAŞ
Danışman: Bülent SATAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Otoskleroz, otik kapsülün primer bir hastalığı olup sadece insanlarda ve temporal kemikte tutulum yapar. Temel olarak anormal kemik rezorpsiyonu ve depozisyonu ile karakterize olan otoskleroz hastalığında, hastaların en önemli ve en sık semptomu işitme kaybı olup hastaların çoğuna tinnitus eşlik ederken baş dönmesi daha az olguda görülür. Otoskleroz hastalığının tedavi seçenekleri arasında takip, işitme cihazları, medikal tedavi ve cerrahi tedavi yer almaktadır. Amaç: Literatürde otik kapsülün farklı yerleşimlerindeki (oval pencere anterioru, stapes tabanı, perikoklear alanlar) otosklerotik odaklar gerek kadavra gerekse hastalardan intraoperatif alınan örnekler üzerinde fazlasıyla araştırılmıştır. Bunun aksine literatürde stapes suprastrüktüründe otosklerotik sürecin etkisini araştıran az sayıda çalışma vardır. Çalışmamızın bu konudaki sınırlı bilgilerimize ışık tutması, otoskleroz hastalığının stapes suprastrüktüründe tutulum yapıp yapmadığının aydınlatılması, otosklerotik odak ile odyolojik bulgular arasındaki ilişkinin ortaya konması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda 2016-2023 yılları arasında SBÜ Gülhane Eğitim Araştırma Hastanesi Kulak Burun Boğaz Anabilim Dalı'nda işitme kaybı olan, otoskleroz ön tanısıyla opere edilen ve çıkartılan stapes suprastrüktürü patolojik inceleme amacıyla Patoloji Anabilim Dalı'na gönderilmiş olan 10-68 yaş arasındaki 26'sı erkek ve 27'si kadın olmak üzere toplam 53 hasta retrospektif olarak incelendi. Yapılan ön histopatolojik incelemeler sonucunda çalışmaya stapes suprastrüktürü esas incelemeye uygun olmayan 23 hasta çalışmadan çıkartıldı. Çalışmada kontrol grubu yoktur. Çalışmaya dahil edilen hastaların yaş, cinsiyet, hangi kulağının opere edildiği ve saf ses odyometri verileri hastane bilgi sistemi ve odyometri laboratuvarı arşivi üzerinden tespit edildi. Patoloji Anabilim Dalı arşivinden hastalara ait Hematoksilen-Eosin ile boyanmış ve kesit alınmış hazır stapes suprastrüktür preparatları deneyimli birden fazla patolog tarafından otoskleroz açısından yeniden değerlendirilerek stapes suprastrüktüründeki histopatolojik değişiklikler rapor edildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 30 hastanın 17'si (%56,6) erkek, 13'ü (%43,3) kadındı. Çalışmadaki hastaların en genç olanı 10, en yaşlı olanı 54 yaşındaydı ve ortalama yaş 35,66±11,18'di. İncelenen 30 preparatın 14 (%46,7) tanesi sol kulağa, 16 (%53,3) tanesi sağ kulağa aitti. Bu preparatlarda stapes suprastrüktüründe aşikar aktif/inaktif otosklerotik odak görülmedi. Ancak stapes suprastrüktürlerinde normalde beklenmeyen bazı histopatolojik bulgular olduğu görüldü. Otoskleroz açısından anlamlı olabilecek bulgular (woven kemik, sement çizgiler, rezorpsiyon alanları) içeren 4 (%13,3) olgu Grup 1, otoskleroz açısından anlamlı olabilecek ve sekonder dejeneratif bulgular içeren 11 (%36,7) olgu Grup 2, sadece sekonder dejeneratif bulgular (eklemde dejenerasyon, osteofit) içeren 15 (%50) olgu ise Grup 3 olarak sınıflandırıldı. Grup 1, 2 ve 3 arasında preoperatif-postoperatif hava yolu (HY), kemik yolu (KY), hava kemik aralığı (HKA) yönünden istatistiksel olarak anlamlı fark izlenmedi. Çalışmaya dahil edilen stapes suprastrüktürleri mikroskobik olarak incelendiğinde preparatların 27 (%89,9) tanesinde stapes başı sağlam izlenirken; 3(%9,9) tanesinde defektif olarak izlendi. Preparatlar stapes bacakları açısından değerlendirildiğinde 11 (%36,6) tanesinde stapes bacaklarının ikisi de sağlam, 2(%6,6) tanesinde ikisi de defektif, 17 (%56,6) tanesinde ise bacaklardan biri sağlamken diğeri defektif olarak izlendi. Sonuç: Çalışmamızda elde ettiğimiz verilere göre, stapes suprastrüktüründe otosklerozda saptanabilen bazı histopatolojik değişiklikler görülmekle birlikte literatürde tanımlanan haliyle aşikar aktif/inaktif otosklerotik odak tespit edilememiştir. Stapes suprastrüktüründe otosklerotik değişiklikler tespit edilen hastaların (Grup 1+2) tespit edilmeyen hastalara (Grup 3) göre preoperatif-postoperatif işitme sonuçları arasında istatistiksel açıdan anlamlı fark bulunmamıştır.