Romatoid artritli hastalarda kitotriozidaz enzim aktivitesi ve YKL-40 düzeylerinin hastalık aktivitesi ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, TEMEL TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HACER DOĞAN
Danışman: Mehmet ŞENEŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmanın amacı ACR /EULAR-2010 tanı kriterlerine göre romatoid artrit (RA) tanısı almış hastalarda serum CHIT1a ve YKL-40'ın hastalığın aktif durumunu remisyon durumundan ayırt edebilme gücünü araştırmak ve serum CHIT1a ölçüm yönteminin klinik ve analitik performansını değerlendirmektir. Gereç ve yöntem: Çalışmaya yaş dağılımı eşit DAS28-ESH aktivite indeksine göre gruplandırılmış 47 aktif, 46 remisyon RA hastası ile 46 sağlıklı kontrol dahil edildi. RA dışındaki otoimmün inflamatuvar hastalıklar, diyabet, hipertansiyon, karaciğer hastalığı, böbrek hastalıkları ve kardiyovasküler hastalıklar dışlandı. Serum CHIT1a ve YKL-40 konsantrasyonu sırasıyla florometrik ve ELISA yöntemleriyle analiz edildi. Klinik performansın değerlendirilmesinde DAS28-ESH aktivite skoru esas alınarak ROC analizi yapıldı, optimum kesim değerleri ve bu kesim değerlerine göre CHIT1a ve YKL-40 düzeylerinin duyarlılık ve özgüllükleri belirlendi. Tek ve çok değişkenli lojistik regresyon analizi ile bu parametrelerin hastalık aktivitesi üzerindeki etkileri belirlendi. İstatistiksel analizlerde IBM SPSS Statistics (version 24.0) paket programı kullanıldı. Bulgular: Aktif hasta grubunda CHIT1a, remisyon hasta ve kontrol gruplarına göre anlamlı yüksek bulundu (p =0.001; p<0.001). Kontrol ve remisyon hasta grupları arasında CHIT1a düzeyi açısından anlamlı bir fark bulunmadı (p=0.243). Serum YKL-40 düzeyleri hasta gruplarında kontrol grubuna göre anlamlı yüksek bulundu (p <0.001). Aktif ve remisyon hasta grupları arasında serum YKL-40 düzeyleri açısından anlamlı bir fark bulunmadı (p=0.536). DAS28-ESH değeri CHIT1a ile anlamlı zayıf korelasyon gösterirken (r=0.264; p=0.011), YKL-40 ile korelasyon saptanmadı. Aktif hastaları, remisyon hastalardan ayırma yeteneği için yapılan ROC analizinde AUC, CHIT1a için 0.662 [(%95 güven aralığı (GA) 0.552-0.772)], duyarlılık ve özgüllük sırasıyla %80.9 ve %47.8 bulundu. Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde CHIT1a'nın hastalık aktivitesi üzerinde etkisi, OR: 1.036 (%95 GA: 1.007-1.066), p=0.015 anlamlı bulundu. Sonuç: RA hastalarının aktivite değerlendirmesinde klinik durum ile birlikte geleneksel enflamasyon belirteçlerinin yanında serum CHIT1a faydalı olabilir. RA'lı hastalarda CHIT1a ve YKL-40 arasındaki ilişki daha fazla araştırılmalıdır. Anahtar Kelimeler: DAS28, kitotriozidaz enzim aktivitesi, romatoid artrit, YKL-40