Fetal büyüme kısıtlılığı olan gebeliklerde doppler parametreleri ile plasenta elastografisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE OTURAK
Danışman: Gültekin ADANAŞ AYDIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Fetal büyüme kısıtlılığı (FGR), artmış perinatal morbidite ve mortalite ile ilişkili önemli bir obstetrik komplikasyondur. Son yıllarda plasental elastografi, plasental dokunun özelliklerinin değerlendirilmesinde kullanılan yeni bir görüntüleme yöntemi olarak dikkatleri çekmektedir. Bu çalışmada, FGR tanısı alan gebelerde plasental shear-wave elastografi (SWE) bulgularının değerlendirilmesi ve bu bulgular ile fetal Doppler parametreleri ve perinatal sonuçlar arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Bu prospektif olgu-kontrol çalışmasına, fetal büyüme kısıtlılığı tanısı alan 40 gebe ile kontrol grubunda yer alan 40 sağlıklı gebe olmak üzere toplam 80 olgu dahil edildi. Tüm olgularda umbilikal arter (UA), orta serebral arter (MCA) ve serebroplasental oran (CPR) Doppler incelemeleri gerçekleştirildi. Ayrıca plasental SWE ölçümleri yapıldı. Demografik veriler, Doppler bulguları, elastografi ölçümleri ve perinatal sonuçlar gruplar arasında karşılaştırıldı. Plasental SWE ölçümlerinin FGR'yi öngörmedeki tanısal performansı ROC analizi ile değerlendirildi. Bulgular: FGR grubunda plasental SWE değerleri kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p=0.001). MCA PI persentil değerleri, MCA PI z-skorları ve CPR değerleri FGR grubunda anlamlı düzeyde daha düşük bulundu (sırasıyla p=0.002, p=0.002 ve p=0.003). Umbilikal arter Doppler parametreleri açısından gruplar arasında anlamlı farklılık saptanmadı. FGR grubunda doğum haftası, doğum ağırlığı ve 5. dakika Apgar skorlarının anlamlı düzeyde daha düşük olduğu bulundu. Ayrıca NICU ihtiyacı FGR grubunda anlamlı olarak daha yüksekti (p=0.011). Çok değişkenli analizlerde SWE artışının FGR varlığı ile bağımsız olarak ilişkili olduğu gösterildi. ROC analizinde SWE'nin FGR'yi öngörmede anlamlı ayırt edici güce sahip olduğu bulundu (AUC: 0.773). SWE için optimal cut-off değeri 4.69 kPa olarak saptandı. SWE ile doğum ağırlığı arasında anlamlı negatif korelasyon olduğu bulundu (r=- 0.307; p=0.007). Sonuç: Plasental SWE ölçümleri, fetal büyüme kısıtlılığı olan gebelerde anlamlı düzeyde artmıştır. Plasental elastografi, fetal büyüme kısıtlılığında plasental disfonksiyonun değerlendirilmesinde Doppler ultrasonografiye yardımcı olabilecek umut verici bir yöntem olarak görünmektedir. Bununla birlikte yöntemin klinik olarak kullanılabilmesi için daha geniş örneklemli ve standardize ölçüm protokollerine sahip çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Fetal büyüme kısıtlılığı, plasental elastografi, shear-wave elastografi, Doppler ultrasonografi, plasenta, fetal Doppler.