Kronik böbrek hastalığında prokalsitonin düzeyi ile bakteriyel enfeksiyon arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL PROF. DR. CEMİL TAŞÇIOĞLU ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖNDER ŞABAHAT

Danışman: Meral Gülay KADIOĞLU KOÇAK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bakteriyel enfeksiyonlar günümüzde halen önemli mortalite ve morbidite sebebidir. Bu nedenle erken ve doğru tedavinin başlanması önem arz etmektedir. Bu çalışmada prokalsitoninin bakteriyel enfeksiyonu göstermedeki gücünü ve kronik böbrek hastalığının farklı evreleri için prokalsitonin cut off değerlerini hesaplamayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmada Sağlık Bilimleri Üniversitesi Okmeydanı Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi İç Hastalıkları ve Yoğun Bakım Kliniklerine 01.05.2016-31.05.2019 tarihleri arasında pnömoni, idrar yolu enfeksiyonu, kateter enfeksiyonu ve sepsis tanıları ile yatırılan 11779 hastadan çalışmaya uygun olan 360 tanesinin demografik analizleri (yaş, cinsiyet, diabet, hipertansiyon varlığı), yatış süreleri, hangi klinikte yattığı, mortalite ile sonuçlanıp sonuçlanmadığı; kreatinin, GFH, ürik asit, total protein, albümin, WBC, NEU, ESH, hastane yatış anı-24. saat- 48. Saat- 96. saat ve taburcu anındaki prokalsitonin ve CRP değerleri retrospektif olarak incelendi. Hastalar son 3 aydaki 2 kreatinin ölçümünün ortalaması ile KDIGO kriterlerine göre KBH Evre 2, Evre 3a, Evre 3b, Evre 4 ve Evre 5 olarak gruplandırıldı. Bu gruplar da kendi içerisinde kontrol grubu ve KBH grubu olarak 2'ye ayrıldı. Hastalar ayrıca yatış tanılarına, kültür alınanlar sonuçlarına göre üreme olup olmadığına ve üreme varsa gram pozitif-negatif üreme sonucuna göre grupladırıldı. Bulgular: Çalışmaya alınan 360 olgunun yaşları 18 ile 65 arasında değişmekte olup ortalaması 51.93±11.99'idi. Hastanede toplam yatış süreleri 2 ile 326 arasında değişmekte olup, ortalaması 14.93±25.82 ve median değeri 9.5'tir. Olguların %63.1'i erkek iken %36.9'u kadındır. %45.3'ünde diyabet ve %55.6'sında hipertansiyon görülmektedir. %76.7'si iç hastalıkları kliniği, %23.3'ü yoğun bakım ünitemizde yatan hastalardan oluşmaktadır. Yatış tanıları değerlendirildiğinde %65.8'inde pnömoni, %48.3'ünde idrar yolu enfeksiyonu, %5.6'sında kateter enfeksiyonu ve %20.6'sında sepsis görülmektedir. Olguların %9.7'si ex olurken, %90.3'ü taburcu edilmiştir. %41.9'u kontrol grubu iken, %16.7'si KBH evre 2, %15.3'ü evre 3, %11.7'si evre 4 ve %14.4'ü evre 5'tir. Toplamda %41.9'u kontrol grubu(GFH >90 ve bilinen KBH öyküsü olmayan grup), %58.1'i bilinen KBH öyküsü olan gruptur. Bilinen KBH öyküsü olmayan GFH> 90 olan grupta bilinen KBH öyküsü olanlar kıyasla bazal prokalsitonin değerleri anlamlı ölçüde daha düşüktür. Tedavi sonrası anlamlı prokalsitonin düşüşü 96. saatten itibaren gözlenmektedir. Yoğun bakımda yatanlarda iç hastalıklarında yatanlara göre daha yüksek prokalsitonin değerleri gözlenmiştir. Ex olanlarda taburcu olanlara göre daha yüksek prokalsitonin değerleri gözlenmiştir. Ayrıca yatış süresi ile prokalsitonin düzeyleri arasında pozitif yönde ilişki saptanmıştır. İdrar yolu enfeksiyonu varlığında prokalsitonin için tespit edilen cut-off noktası >0.36, sepsis varlığında >1.01ve kan kültürü pozitifliğinde >8.02 olarak hesaplanmıştır. Sonuç: Bakteriyel enfeksiyonlara bağlı mortalite ve morbidite günümüzde önemli sorun teşkil etmektedir. Prokalsitonin bakteriyel enfeksiyonu erken aşamada gösteren, prognoz hakkında bilgi veren önemli bir belirteçtir. KBH'nda bazal prokalsitonin değerleri artmaktadır. Bu nedenle daha yüksek eşik değerleri kullanılmalıdır. Tedavi takibinde prokalsitonin ölçümleri 96. saatten sonra yapılmalıdır. Anahtar Kelimeler: CRP, Bakteriyel Enfeksiyonlar, Kronik Böbrek Hastalığı, Prokalsitonin