50 yaş üstü bireylerde kognitif fonksiyonlar üzerine yağ, kas ve vücut kitle indeksinin etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖZDE GÜNİNDİ
Danışman: Güzin ZEREN ÖZTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Yaşlanmayla birlikte kognitif fonksiyonlarda azalma olmaktadır. Bununla birlikte kognitif fonksiyonları etkileyen en önemli durumlar arasında çevresel, demografik, genetik ve sosyoekonomik faktörler yer almaktadır. Nöronların sağlıklı yaşlanabilmesi için vurgulanan yaşam tarzı değişiklikleri önerileri Alzheimer Hastalığı için de vurgulanmaktadır. Bu nedenle biz de çevresel faktörlerin kognitif fonksiyonlar üzerine etkisini incelemek istedik. Bu çalışmadaki amacımız 50 yaş sonrası olan dönemde çevresel, demografik, genetik ve sosyoekonomik faktörlerin kognitif fonksiyonlar üzerine etkisini görmektir. YÖNTEM: Bu çalışma 01/05/2019-01/09/2019 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne bağlı Aile Hekimliği polikliniğine başvuran 50 yaş üstü demansı, görme işitme problemi ve gebeliği olmayan 118 katılımcı ile yüz yüze görüşme esas alınarak yapıldı. Anketimizde hastaların sosyo-demografik özellikleri, diyetleri, bilinen hastalıkları, kullandıkları ilaçlar, duygu durumları sorgulanıp, kan glukoz ve B12 seviyeleri ölçüldü. Sonrasında antropometrik ölçümleri (boy, kilo, bel, kalça, göbek, kol çevresi ve beden kitle indeksi) alınıp vücuttaki yağ kas oranları ölçüldükten (arzum fitsense ağırlık ölçer ile) sonra mini mental test uygulandı. İstatistiksel analiz için SPSS 15.0 for Windows programı kullanıldı. İstatistiksel alfa anlamlılık seviyesi p<0,05 kabul edildi. BULGULAR: Çalışmaya alınan 118 katılımcının %58,5'i (n=69) kadın, %41,5'i (n=49) erkekti. Katılımcıların yaş ortalaması 63,30±7,20 idi (min:50, max:86). Katılımcıların mini mental test (MMT) sonuçlarına göre kognitif fonksiyon bozukluğu (KFB) olanlar %18,6 idi. MMT düzeyi ile yaş, cinsiyet, beslenme durumu, beden kitle indeksi (BKİ) arasında anlamlı ilişki saptanmadı. Boyu uzun olanların MMT sonuçları anlamlı olarak daha yüksek çıktı. Eğitim düzeyi düşük olanların MMT düzeyi anlamlı olarak düşüktü. Boş zamanlarda düzenli olarak yapılan aktivitelerle MMT düzeyi arasında anlamlı ilişki saptanırken, sigara ve alkol kullanan katılımcılarla KFB olanlar arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. KFB olanlarla hipertanisyon hastaları arasında anlamlı bir ilişki saptandı ama diğer kronik hastalıklarla anlamlı bir ilişki saptanmadı. Laboratuvar bulguları ile KFB düzeyi arasında anlamlı ilişki saptanmadı. SONUÇ: KFB olan bireylerde yaş, cinsiyet, BKİ, beslenme ve duygu durumları arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. Katılımcıların eğitim düzeyi, boy uzunluğu, hipertansiyon tanısının olması, düzenli boş zaman aktiviteleri ile kognitif fonksiyonları (KF) arasında anlamlı bir ilişki saptandı. Anahtar Kelimeler: Kognitif fonksiyon, demans, bilişsel faktörler