Kronik spontan ve kronik uyarılabilir (indüklenebilir) ürtiker hastalarında serum SCCA2 düzeyinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE ULUSLARARASI TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: OSMAN GÖKDENİZ
Danışman: Zafer TÜRKOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Ürtiker, dünya nüfusunun %20'sinin hayatının bir döneminde karşılaştığı inflamatuar bir deri hastalığıdır. Kronik ürtiker indüklenebilir ve spontan olmak üzere iki formdan oluşur. Kronik spontan ürtikerin (KSÜ) ve kronik indüklenebilir ürtikerin (KİÜ) etiyolojisi ve patogenezi tam olarak bilinmemektedir ve bu da anti-IgE tedavisi dışında hedefe yönelik tedavi seçeneklerinin eksikliğine neden olmaktadır. Bu hastalıkların tedavi stratejilerini daha da iyileştirmek için KÜ ile altta yatan potansiyel nedenler veya ortaya çıkaran faktörler arasındaki ilişkinin tam olarak anlaşılmasına büyük ihtiyaç vardır. Th2 tipi immünitenin anahtar sitokinleri olan IL-4 ve IL-13 SCCA2 üretiminde önemli etkilere sahiptir. Son zamanlarda yapılan çalışmalar SCCA2'nin astım, atopik dermatit ve psöriazis gibi çeşitli alerjik ve inflamatuar hastalıkların patogenezinde rol oynadığı gösterilmiştir. Bu bağlamda SCCA2'nin T helper-2 (Th2) immün yanıtının da rol oynadığı KÜ'nün patogenezinde yer alabilir. Araştırmada elde edilecek bulgularla; KSÜ ve KİÜ hastalarında SCCA2 değerlerinin kontrol grubuna göre anlamlı farklılığa sahip olup olmadığı ve hastalık şiddetinin bir belirteci olup olmadığını göstermeyi amaçlanmaktadır. Aynı zamanda KSÜ ve KİÜ'nün patogenezindeki farklılığı göstermek ve ayırımında bir belirteç olarak kullanıp kullanılamayacağının belirlenmesi hedeflenmektedir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Dermatoloji Polikliniği'ne başvuran KÜ tanılı veya KÜ tanısı konan, araştırmaya katılmayı kabul ettiğine dair yazılı onayı bulunan, dışlama kriterlerinin bulunmadığı 71 KÜ hastası (36 KSÜ hastası, 35 KİÜ hastası) ile 45 kontrol dahil edildi. Ayrıca öyküsünde KİÜ'ye neden olabileceği düşünülen olası bir tetikleyici mevcut olan hastalara uygun cihazlarla (FricTest, TempTest) provokasyon testleri yapılarak tanısı doğrulanan hastalar KİÜ grubuna alındı. KSÜ ve KİÜ beraberliği olan hastalar çalışmaya dahil edilmedi. Tüm katılımcıların sosyodemografik bilgileri (yaş, cinsiyet, sigara, alkol kullanımı) ve hastaların klinik verileri (aile öyküsü, hastalık başlangıç yaşı, tanı yaşı, hastalık süresi, tutulum bölgeleri, anjiyoödem öyküsü, eşlik eden belirti, olası tetikleyiciler, daha önce uygulanan tedaviler) kaydedildi. Hasta ve kontrol gruplarında hemogram, sedimentasyon, CRP, serum total immünglobülin E, LDH, xi anti-TPO, anti-TG, serbest T4, TSH değerleri ölçüldü. İnflamatuar indekslerden nötrofil lenfosit oranı (NLO), trombosit lenfosit oranı (PLO) hesaplandı. Serum SCCA2 değerleri Enzyme-Linked Immunosorbent Assay (ELİSA) yöntemiyle çalışıldı. Hasta gruplarında ürtiker kontrol testi (ÜKT) sonuçları ve dermatoloji yaşam kalite indeksi (DYKİ) skorları kaydedildi. Bulgular: KSÜ hastalarının ortalama SCCA2 değeri 0.08±0.04, KİÜ hastalarının 0.13±0.15 ve kontrol grubunun 0.19±0.24 olarak hesaplandı. KSÜ ve KİÜ hastalarında serum SCCA2 seviyesi anlamlı düzeyde düşük saptanmıştır (p<0.005). KİÜ hastalarında ise KSÜ hastalarına göre serum SCCA2 seviyesi anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır(p<0.001). Serum SCCA2 değerleri ile DYKİ değerleri ve ÜKT skorları arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Sonuç: Bu çalışma, KÜ hastalarında serum SCCA2 düzeylerini değerlendiren ilk çalışma olup, KİÜ ve KSÜ gruplarını demografik ve laboratuvar parametreleri açısından karşılaştırmaya yönelik önemli veriler sunmaktadır. Serum SCCA2 düzeyleri, kontrol grubuna kıyasla kronik ürtiker hastalarında anlamlı olarak düşük bulunmuş; KİÜ hastalarında ise KSÜ hastalarına göre anlamlı olarak daha yüksek saptanmıştır. Bu bulgular, serum SCCA2'nin KİÜ ve KSÜ ayrımında potansiyel bir biyobelirteç olarak kullanılabileceğini ve provokasyon testlerinden önce hastaların hangi alt tipe daha yakın olduğunu öngörmede yardımcı olabileceğini düşünmekteyiz. Anahtar kelimeler: Ürtiker, spontan, indüklenebilir, SCCA2