Hastanede yatan geriatrik hastaların nütrisyonel durumlarının değerlendirilmesi ve sarkopeni ile ilişkisinin saptanması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BESLENME VE DİYETETİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYSUN NAZLI
Danışman: Elvan YILMAZ AKYÜZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu tez çalışmasında hastanede yatan geriatrik hastaların nütrisyonel durumlarının değerlendirilmesi, sarkopeni durumunun saptanması ve aralarındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma Kasım 2018 - Nisan 2019 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniveristesi İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi kliniklerinde yatan ≥65 yaş 100 hasta ile yürütülmüştür. Çalışmaya alınan hastaların nütrisyonel durumları ve sarkopeni varlığını değerlendimek amacı ile demografik verileri, antropometrik ölçümleri, uygulanan Mini Nütrisyonel Değerlendirme formunun skor sonuçları, biyoimpedans analiz cihazı ölçümleri, el kavrama kuvveti ve zamanlı kalk-yürü (3m yürüme testi) testinin ölçüm sonuçları kaydedilmiştir. Hastaların yatarak tedavi gördükleri klinik, yatış endikasyonları, yatış süreleri, yandaş kronik hastalık varlıkları sorgulanmıştır. Elde edilen veriler doğrultusunda nütrisyonel durumları ve sarkopeni arasındaki ilişki değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılan hastaların yaş ortalamaları 71.8±6.2 yıl ve 35'i (%35) kadın, 65'i (%65) erkektir. Hastanede yatış süresi ortalamaları 6.5±5.1 gündür. Hastaların 8'inde (%8) malnütrisyon, 50'sinde (%50) malnütrisyon riski olduğu ve 42'sinde (%42) malnütrisyon olmadığı tespit edilmiştir. Hastaların %5'inde sarkopeni saptanmış, %95'inde sarkopeni saptanmamıştır. Yaş, kilo, boy, beden kütle indeksi, üst kol çevresi ölçümü ile nütrisyonel durumları arasında anlamlı ilişki saptanmıştır (sırasıyla p= 0,004, p= 0,002, p= 0,039, p= 0,049, p= 0,013). Malnütrisyonu olan hastalarda olmayan hastalara göre kas fonksiyon yeterliliği daha düşük bulunmuş (p=0,000), zamanlı kalk-yürü testi sonucu daha uzun saptanmış (p=0,00) ve el kavrama kuvvet test sonucunun daha düşük olduğu tespit edilmiştir (p=0,002). Cinsiyet, kronik hastalık varlığı, alt baldır çevresi ölçümü, iskelet kas miktarı, kas kütlesi, kas gücü ve kas kütlesi yeterliliği, obezite, sarkopenik obezite varlığı ise nütrisyonel durumlara göre anlamlı farklılık göstermemiştir (p ˃0,05). Sarkopenisi olan hastalarda sarkopenisi olmayanlara göre kilo, beden kütle indeksi, kas fonksiyonu ve kas kütlesi yeterliliği anlamlı şekilde daha düşük saptanmıştır (sırasıyla; p= 0,049, p= 0,028, p= 0,022, p= 0,00). Diğer parametrelerde ise anlamlı fark bulunmamıştır. Sonuç: Hastaneye yatışı yapılan hastalarda malnütrisyon ve sarkopeni gelişmemesi veya ilerlememesi için; hastaneye yatış esnasında hastaların beslenme durumları ve kas kayıpları değerlendirilmeli, tedavi ve takibi yapılmalıdır. Nütrisyonel durumdan bağımsız olarak hastanede yatan tüm yaşlı hastalar sarkopeni riski açısından kontrol edilmelidir.