Prematüre retinopatisi tanısı alıp spontan gerileyen, anti-VEGF uygulanan ve lazer fotokoagülasyon uygulanan çocuklarda mikroperimetri ile retinal hassasiyet değerlendirilmesi

SÜMEYYE SELAY ERSOY ŞENEL

Prematüre retinopatisi tanısı alıp spontan gerileyen, anti-VEGF uygulanan ve lazer fotokoagülasyon uygulanan çocuklarda mikroperimetri ile retinal hassasiyet değerlendirilmesi

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY DR. SADİ KONUK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SÜMEYYE SELAY ERSOY ŞENEL

Danışman: Aslı VURAL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET Amaç: Bu çalışmada, prematüre retinopatisi (PR) tanısı sonrası spontan gerileyen, anti-vasküler endotelyal büyüme faktörü (anti-VEGF) veya lazer fotokoagülasyon (LFK) tedavisi alan okul çağı çocuklarında, makula fonksiyonlarını ve fiksasyon özelliklerini mikroperimetri (MP) ile kantitatif olarak değerlendirmek ve bu grupları PR öyküsü olmayan preterm ve term doğumlu çocuklarla karşılaştırarak aralarındaki farkları ortaya koymak amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Gözlemsel, karşılaştırmalı ve kohort tipindeki bu çalışmaya, T.C. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Pediatrik Oftalmoloji biriminde takipli Temmuz 2024-Şubat 2025 tarihleri arasında PR tanısı alıp Anti-VEGF ya da LFK tedavisi ile gerileme sağlanan ya da spontan regresyon izlenen 6-16 yaş aralığındaki çocuklar dahil edildi. Aynı tarihlerde polikliniğe başvuran term ve preterm doğumlu 6-16 yaş aralığında çocuklar kontrol grubu için eklendi. LFK (n=53 göz), anti-VEGF (n=53 göz), spontan gerileyen PR (n=57 göz), PR öyküsü olmayan preterm kontrol (n=59 göz) ve term kontrol (n=59 göz) olmak üzere beş gruba ayrılan 158 çocuğun 281 gözü dahil edildi. Tüm katılımcılara en iyi düzeltilmiş görme keskinliği (EİDGK), biyomikroskopik muayene, dilate fundus muayenesi ve sikloplejinli refraksiyonu içeren tam oftalmolojik muayene yapıldı. MP-1 mikroperimetri cihazı kullanılarak retinal hassasiyet (desibel, dB), fiksasyon stabilitesi (BCEA, Bivariate Contour Ellipse Area) ve fiksasyon lokasyonu parametrelerine bakıldı ve gruplar arasında istatistiksel olarak karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastaların yaş ortalamalarının anti-vegf grubunda 8,94±0,98 yıl, LFK grubunda 9,31±1,38 yıl, spontan regresyon grubunda 8,98±2,14 yıl, preterm kontrol grubunda 9,1±1,55 yıl ve term kontrol grubunda 9,41±1,67 yıldır. Çalışmaya 67 kadın ve 91 erkek hasta katılmıştır. Hastaların EİDGK (logMAR) ortalamaları anti-vegf grubunda 0,02±0,05; LFK grubunda 0,03±0,04; spontan regresyon grubunda 0,02±0,05; preterm kontrol grubunda 0,02±0,05 ve term kontrol grubunda 0±0,01 olduğu görülmektedir. Anti-VEGF grubunda anlamlı derecede daha fazla posterior (zon 1 ve posterior zon 2) hastalık varlığı olduğu görüldü (p<0,001). Hastaların mean sensitivity (dB) ortalamaları anti-vegf grubunda 18,56±1,67; LFK grubunda 18,03±1,44; spontan regresyon grubunda 18,95±1,26; preterm kontrol grubunda 19,21±0,95 ve term kontrol grubunda 19,66±0,54 olduğu görülmektedir. Hastaların 1SD BCEA ortalamalarının anti-VEGF grubunda 1,16±0,87; LFK grubunda 0,86±0,86; spontan regresyon grubunda 1,07±0,79; preterm kontrol grubunda 0,55±0,4 ve term kontrol grubunda 0,25±0,2 olduğu görülmektedir. Yaş ve cinsiyet açısından çalışma gruplarında istatistiksel anlamlı fark saptanmamıştır. PR grupları ve preterm kontrol grubu arasında EİDGK açısından anlamlı bir fark saptanmazken (p=0,603), MP bulguları gruplar arasında belirgin şekilde farklıydı. Ortalama retinal hassasiyet, LFK grubunda (18,03±1,44 dB), anti-VEGF (18,56±1,67 dB; p=0,002) ve spontan regresyon (18,95±1,26 dB; p=0,001) gruplarına göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşüktü. Buna karşın, fiksasyon stabilitesi (BCEA 1SD) LFK grubunda (0,86±0,86) anti-VEGF grubuna (1,16±0,87) göre anlamlı olarak daha iyiydi (p=0,011). Sonuç: PR sonrası uzun dönem makula fonksiyonu, uygulanan tedavinin ablatif/non-ablatif doğası ve daha da önemlisi altta yatan hastalığın başlangıçtaki anatomik konumu gibi faktörlerin karmaşık bir etkileşiminin sonucudur. Anti-VEGF tedavisi alan grupta retinal hassasiyet daha iyi saptanmıştır. Anti-VEGF'nin genellikle daha posterior ve şiddetli hastalıkta kullanılması fiksasyon stabilitesinin daha zayıf olmasına neden olabilmektedir. MP, standart görme testlerinin gözden kaçırabileceği fonksiyonel kayıpları tespit ederek PR'li çocukların takibinde değerli ve objektif bir araçtır. Anahtar Kelimeler: Prematüre Retinopatisi, Mikroperimetri, Retinal Hassasiyet, Fiksasyon Stabilitesi, Anti-VEGF, Lazer Fotokoagülasyon, Spontan Regresyon