SARS-COV-2 vakalarındaki çinko düzeyinin hastalığın geçirilme şiddetine etkisi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HASEKİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NİMET AĞIR

Danışman: Murat ELEVLİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve amaç: Tüm dünyada salgına yol açan 21. yüzyılda pandemi etkeni olarak gösterilen Şiddetli Akut Solunum Sendromu Koronavirüsü-2 (SARS-CoV-2) Koronavirüs Hastalığı 2019 (COVID-19) olarak adlandırılan, başta solunum sistemi olmak üzere tüm sistemler üzerinde etkileri olan bir hastalığa neden olmuştur. Çinko, immün sistemde genel uyarıcı ve aktivitesini arttırıcı olarak görev alır. Çinko, sıkı bir şekilde düzenlenmiş sistemik ve hücre içi konsantrasyonlara sahip temel bir mikro besleyicidir. Güncel literatürde çinko seviyesi veya çinko takviyesinin COVID-19 gibi ağır alt solunum yolu hastalıklarında, hastalık şiddetine ve seyrine etkisiyle ilgili bilgiler çok yetersizdir. Biz bu çalışmada COVID-19 tanısı almış çocuk ve ergenlerdeki çinko düzeyinin, COVID-19 klinik şiddeti ve seyriyle bir ilişkisi olup olmadığını ortaya koymayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: COVID-19 salgınından itibaren 30 Ağustos 2020'ye kadar çocuk enfeksiyon ve çocuk acil polikliniğine başvurarak COVID-19 tanısı almış, çinko düzeyi bakılmış olan toplam 150 hasta değerlendirildi. Hastalar klinik seyirlerine göre asemptomatik, hafif seyirli ve orta- ağır şiddetli olarak üç gruba ayrıldı. Çinko düzeyleri bu üç grup arasında karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışma kapsamında tüm vakaların 22'sinde (%14,6) çinko eksikliği saptandı. Çinko eksikliği olarak kabul edilen hastalarda daha yüksek troponin düzeyi (p=0,006) saptanmakla birlikte, akut inflamatuvar belirteçlerde fark saptanmadı. Klinik seyirleri farklı olan gruplar arasında çinko, beyaz küre, D-Dimer değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (sırasıyla; p=0,002 p=0,011 p=0,001). Orta-ağır seyirli hastalarda çinko ortalaması asemptomatik ve hafif seyirli hastalara göre istatistiksel olarak anlamlı düşüktü (p=0,025 p=0,003). Hafif seyirli grubun ortanca beyaz küre değeri orta-ağır seyirli gruba göre istatistiksel olarak anlamlı düşüktü (p=0,003). Hafif seyirli grubun ortanca D-Dimer değeri asemptomatik ve orta-ağır seyirli gruba göre istatistiksel olarak anlamlı düşüktü (sırasıyla, p=0,011 p<0,001). Sonuç: COVID-19 için mevcut spesifik tedavilerin yokluğu, yüksek bulaşıcılık hızı, mortalite riski ve sağlık sistemi üzerindeki etkisi açısından, çinko takviyesinin SARS-CoV-2 vakalarında bir destekleyici tedavi olarak kullanımı, hastalığın şiddeti üzerine etkisi olabileceği göz önünde bulundurulmalıdır. Anahtar kelimeler: çinko eksikliği, SARS-CoV-2, pandemi, koronavirus