Kronik böbrek hastalığı progresyonuna uyku kalitesinin etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KONYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZDEN BÖLÜKBAŞ
Danışman: İbrahim GÜNEY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kronik böbrek hastalığı (KBH), toplumda sık görülen bir hastalıktır. Böbrek yetmezliği dünya nüfusunun %10'unu etkileyen, sinsi seyirli; erken saptandığında önlenebilir ve progresyonu durdurulabilir bir hastalıktır.(1) KBH olan kişilerde uyku bozukluklarının daha sık görüldüğü ve bu hastaların hayat sürelerinin kısaldığı görülmektedir.Ülkemizde 2009 yılında sonuçlanan CREDİT çalışması verilerine göre 7 hastadan biri KBH' dır. Bu hastaların büyük bir kısmı SDBY ‗e ulaştığında HD tedavisi alırlar.(2). KBH progresyonuna etki eden faktörler: HT, proteinüri,hiperlipidemi, diyette yüksek protein ve fosfat alımıdır.Bunun yanı sıra uyku kalitesinin veya uyku bozukluklarının da KBH da mortaliteyi arttırdığına yönelik veriler vardır.Hem SDBY 'li hastalarda hem de prediyaliz KBH ‗lı hastalarda uyku bozuklukları sık görülmektedir.Uyku bozuklugu evre 3-5 kronik böbrek hastalarının yaklaşık yarısını etkilemektedir.Prediyaliz KBH hastalarında kötü uyku kalitesi %14-85 arasında değişmektedir.(6) Uyku bozukluğu özellikle diyalize giren hastalarda daha belirgindir ve böbrek fonksiyonunun azalmasıyla daha da ağırlaşır.Bu çalışmada prediyaliz KBH'lı hastalarda KBH progresyonuna ve hasta sağkalımına uyku kalitesinin etkisini incelemeyi amaçladık. Materyal ve Metod: Konya Eğitim Araştırma Hastanesi nefroloji polikliniğinde düzenli takip edilen Ocak 2015-Haziran 2015 tarihleri arasında düzenli kontrole gelmiş, kardiyo vasküler hastalığı (KABGO, SVO, PTCA-STENT) öyküsü olmayan 259 hastaya uyku kalitesi için PUKİ testi yapılmış ve aktif enfeksiyon durumu olmayan hastalar çalışmaya dahil edilmiştir.Bu hastaların 2 yıllık takibi sonrasında(ocak 2017-haziran 2017) mortalite veböbrek hastalığıprogresyonuna uyku kalitesinin etkisi incelendi.2 yıllık takip sonrası ilk ve son GFR iv değerleri MDRD formülü ile hesaplandı.Bu süre içinde ex olan,böbrek nakli olan veyadiyaliz(hemodiyaliz,periton diyalizi) tedavisi başlanan hastalar kayıt edildi.Hastalarınuyku kalitesi PUKİ testi (pittsburg uyku kalitesi indeksi) ile değerlendirildi.Çalışmanın analizleri SPSS 19.0 (IBM Inc., IL, Chicago, USA) paket programı ile gerçekleştirildi. Bulgular ve tartıŞma: Bu kesitsel çalışmada toplamda 259 hasta 24±2 ay izlenmiştir.Çalışma esnasında toplam 7 hasta ex olmuş, 7 hastaya transplant yapılmış 40 hasta diyalize başlamış 38 hasta ise poliklinik kontrollerine gelmedikleri için takipsiz kabul edilerek çalışma dışı bırakılmıştır. Çalışmaya dahil edilen hastalardan 110 ‗unun ( %42 ) kötü uyku kalitesi mevcuttu.Kötü uyku kalitesine sahip hastalarda sağkalım ortalaması 22,67 ay ve iyi uyku kalitesine sahip hastalarda 22,91 ay olarak hesaplandı, iyi veya kötü uyku kalitesinin ortalama sağkalım süresini etkilemediği anlaşıldı. MDRD'de %30'dan fazla azalma durumu üzerinde toplamda beş, genelde ise dört değişkenin modele anlamlı katkı yaptığı görüldü. hem uyku puanı hem de uyku kalitesi anlamlı bulunduğundan uyku durumunun MDRD'de %30'dan fazla azalma üzerinde pozitif yönlü etkisi olduğu anlaşıldı.DKB ve prt/kre oranının da pozitif katkı yaptığı ancak Ca ve iyi uyku kalitesinin negatif yönde anlamlı etkisi olduğu gözlendi. Sonuç:Artmış kan basıncı ve proteinüri düzeyi KBY progresyonunu olumsuz etkileyen durumlar olarak aşikâr bilinen klinik durumlardır.Fakat kötü uyku kalitesinin KBY progresyonuna etkisi şu ana kadar tam olarak gösterilememiştir.Çalışmamızda uyku kalitesindeki kötüleşmenin KBY progresyonunu olumsuz yönde etkilediği gösterilmiş olup; bu konuda daha çok hasta sayılarını içeren prospektif randomize çalışmalara ihtiyaç vardır.