Gelişimsel pediatri polikliniklerine başvuran ebeveynlerin rutin periyodik çocuk muayeneleri ve çocuk gelişim basamakları hakkında bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: UĞUR SELÇUK

Danışman: Mustafa ÇELİK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve Amaç: Rutin periyodik çocuk sağlığı muayenesi; sağlıklı bebek veya çocukların, fizik muayene ve tarama testleri ile sağlık eğitimi ve danışmanlık yoluyla iyilik halinin devamını sağlamak amacıyla yapılan düzenli sağlık kontrolleridir. Bu muayenelerde bütün çocukların; büyüme ve gelişme takipleri yapılır, çocukluk çağı aşıları yapılır, sık görülen çocukluk çağı hastalıklarının taramaları yapılır, sağlık durumları irdelenir, koruyucu hekimliğin ön planda olduğu sağlık hizmetleri sunulur. Rutin periyodik çocuk sağlığı muayenelerinde amaç sağlığı sürdürmek, sakatlıkların engellemek ve bebek ve çocuk ölümlerini en aza indirmektir. Bu çalışmada Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gelişimsel Pediatri Polikliniğine başvuran ebeveynlerin rutin periyodik çocuk sağlığı muayeneleri hakkındaki bilgi, tutum ve görüşlerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi, gelişimsel pediatri polikliniğine 01.02.2023-28.02.2023 tarihleri arasında ayaktan başvuran 18 yaş üzeri, iletişim engeli olmayan ve psikiyatrik rahatsızlığı bulunmayan ebeveynler çalışmaya dahil edildi. 221 katılımcıya sosyodemografik veriler ve bilgi düzeyi ölçen sorulardan oluşan anket uygulandı. Araştırma boyunca toplanan veriler, IBM SPSS (International Business Machines Statistical Package for Social Sciences) programı ile analiz edildi. İstatistiksel olarak p<0,05 değeri anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya %67'si kadın, %33'ü erkek olmak üzere toplam 221 ebeveyn katıldı. Ebeveynlerin %57,9'u üniversite mezunu, %62,0'sinin geliri giderine eşit, %82,8'i ilde yaşamaktadır. Ebeveynlerin %86,4'ü aile hekimi izlemlerine çocuğunu eksiksiz getirmiş, %99,1'inin izlemleri normal seyirdedir. Ebeveynlerin %83,3'ü aile hekiminin, çocuk doktorunun izlemlerle ilgili yeterli bilgi verdiğini, %29,0'u izlemlere vakit ayırmakta zorlandığını, %81,0'i izlemlerin yeterli olduğunu, %96,8'i izlemlerin yapılmasının gerekli olduğunu belirtmiştir. Ebeveynlerin %81,0'i izlem öncesi bilgi sahibi olmak için çaba gösterdiğini belirtmiş, %52,9 oranla en çok bilgi edinilen kaynak internettir. Anne sütü ve tamamlayıcı beslenme önerileri, tarama programları ve proflaktik destek tedavileri ebeveynlerin en çok bilgi sahibi olduğu konular olmuştur. İnfantile kolik, emzik kullanımı, çocuklarda tuvalet eğitimi ve sünnet yaşı ile ilgili olan ifadelerde bilgi düzeyi düşük bulunmuştur. Sonuç: Ailelerin çocukluk çağı muayeneleri hakkında farkındalıklarının yeterli olmadığı anlaşılmıştır. Aynı zamanda babaların bilgi düzeylerinin annelere göre daha düşük olduğu, eğitim durumu düşük olan ebeveynlerin bilgi düzeyi daha düşük olarak bulundu. Bu çalışmada, ebeveynlerin çocukluk çağı periyodik muayeneleri ile ilgili yeterli düzeyde bilgi sahibi olmadıkları, aile hekimlerinin yaptıkları işler konusunda aileleri yeterince bilgilendirmedikleri sonucu çıkmıştır. Anahtar kelimeler: Sağlam çocuk, gelişimsel pediatri, sağlık okuryazarlığı