3- 18 yaş vitamin B12 vitamini eksikliği olan çocuklardaböbrek fonksiyonlarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SONGÜL KIŞ
Danışman: Bülent ALİOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: B12 vitamini eksikliğinin böbrek tübüler ve glomerüler fonksiyon parametreleri üzerindeki etkilerini araştırmak, bu etkileri sağlıklı çocuklarla karşılaştırmak ve tedavi öncesi ile sonrasını karşılaştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği'ne başvuran yaşları 3 ile 18 yaş aralığında değişen B12 vitamini eksikliği saptanan 48 çocuk ile benzer yaş grubu ve cinsiyete sahip 53 sağlıklı kontrol grubu olmak üzere toplam 101 çocuk dahil edildi. Her iki grubun vücut boy, vücut ağırlığı ve tansiyon ölçümleri yapıldı. Her iki grubun; tam kan sayımı, serum üre, kreatini, sodyum, potasyum, kalsiyum fosfor; spot idrarda protein, spot idrar mikroalbümin, spot idrar protein/kreatinin, spot idrar elektrolitleri, spot idrar sodyum/kreatinin, spot idrar potasyum/kreatinin, spot idrar kalsiyum/kreatinin, spot idrar fosfor/kreatinin, spot idrar magnezyum/kreatinin, spot idrar ürik asit/kreatinin değerlerine bakıldı. İdrar tetkikleri sabah ilk idrar olarak alındı. Böbrek fonksiyonlarının değerlendirilmesinde kullanılan fraksiyone sodyum atılımı, fraksiyone potasyum atılımı, tübüler fosfor geri emilimi, glomerüler filtrasyon hızı hesaplandı. Bulgular: B12 vitamini eksikliği olan çocukların tedavi öncesi ortalama kırmızı küre hacmi kontrol grubunun ortalama kırmızı küre hacmine göre yüksek saptandı (p: 0,004). B12 vitamini eksikliği olan çocukların tedavi öncesi ortalama kırmızı küre hemoglobin konsantrasyonu kontrol grubunun ortalama kırmızı küre hemoglobin konsantrasyonuna göre anlamlı olarak yüksek saptandı (p: 0,002). B12 vitamini eksikliği olan çocukların tedavi öncesi serum açlık homosistein seviyeleri, kontrol grubunun serum açlık homosistein seviyelerine göre anlamlı olarak yüksek saptandı (p: 0,005). B12 vitamini eksikliği olan çocukların tedavi öncesi serum metilmalonik asit seviyelerinin, kontrol grubunun serum metilmalonik asit seviyelerine göre anlamlı olarak yüksek olduğu saptandı (p<0,001). B12 vitamini eksikliği olan çocukların tedavi öncesi serum üre değerleri, kontrol grubunun serum üre değerlerine göre yüksek saptandı (p: 0,019). B12 vitamini eksikliği olan çocukların tedavi öncesi serum kreatinin düzeylerinin kontrol grubunun serum kreatinin düzeylerine göre anlamlı olarak yüksek saptandı (p: 0,016). B12 vitamini eksikliği olan çocukların tedavi öncesi glomerüler filtrasyon hızları, kontrol glomerüler filtrasyon hızlarına göre anlamlı olarak düşük saptandı (p: 0,017). Serum açlık homosistein düzeyi arttıkça glomerüler filtrasyon hızının azaldığı görüldü (r: - 0,204, p: 0,041). Metilmalonik asit seviyeleri ile 10 glomerüler filtrasyon hızı arasında istatistiksel bir ilişki olmadığı saptandı. (r: 0,036, p: 0,721) Sonuç: B12 vitamini eksikliğinin genelde belirgin semptomlar göstermeyip subklinik olduğu yönünde genel kanı olsa da B12 vitamini ile ilgili mevcut bilgilerimiz buzdağının sadece görünen kısmıdır. Çalışma sonuçlarımız göstermiştir ki, böbrek hastalığı semptom ve bulguları olmasa da B12 vitamini eksikliği olan çocuklarda başta glomerüler filtrasyon hızı olmak üzere sağlıklı çocuklara göre böbrek fonksiyonları değişik düzeylerde etkilenebilmektedir. B12 vitamini eksikliği olan çocukların özellikle glomerüler filtrasyon hızı ve proteinüri açısından kan ve idrar tetkiki planlanmasının bu çocukların izleminde ileriki dönemlerde daha ciddi fonksiyon bozukluğunu önlemede yararlı olacağı kanaatindeyiz. Bu çocukların böbrek fonksiyonlarının yakından izlenmesi ve tedavi sonrası uzun dönem takip edilmesi gerektiği kanaatindeyiz. Anahtar Kelimeler: Çocuklar, B12 vitamini eksikliği, böbrek işlevleri, glomerüler filtrasyon hızı