İç hastalıkları servisinde yatan hastalarda biyokimyasal ve hematolojik parametrelerin fraıl ölçeği ile taranan fiziksel kırılganlık ile ilişkisinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HAYDARPAŞA NUMUNE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BURAKHAN ACAR
Danışman: Funda Müşerref TÜRKMEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Kırılganlık, stresörlere karşı duyarlılığın arttığı, morbidite ve mortalitenin arttığı, fizyolojik işlevlerin azaldığı bir durumdur. Hasta prognozunu öngörebilmek, kırılganlık düzeyini tespit edebilmek amacıyla çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Bizim araştırmamızda da iç hastalıkları servisinde yatan hastaların; Frail ölçeği kullanılarak değerlendirilen fiziksel kırılganlık derecesi ile hastaların biyokimyasal ve hematolojik parametreleri arasındaki ilişkinin saptanması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız Sağlık Bilimleri Üniversitesi Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi klinik İç Hastalıkları Kliniğinde; dahil edilme ve dışlama kriterlerine göre 01.01.2024 – 30.06.2024 tarihleri arasında yatan 253 hasta ile yapıldı. Hastaların kırılganlık dereceleri Frail Ölçeği ile belirlendi. Hastaların, hastaneye başvuru anındaki hematolojik ve biyokimyasal parametreleri kaydedildi. Sonuçlar istatistiksel olarak değerlendirildi. İstatistiksel analizler için IBM SPSS25 programı kullanıldı. Çalışma verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metodlar (ortalama, standart sapma, ortanca, çeyrekler arası fark, frekans, yüzde, minimum, maksimum) kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya toplamda 253 hasta dahil edildi. Hastaların 149'u (%58,9) erkek, 104'ü (%41) kadındır. Frail Kırılganlık İndeksi sorularına göre hastaların kırılganlık dereceleri belirlendi. 129 (%51) hasta kırılgan, 81 (%32) hasta Pre-Frail, 43(%17) hasta ise kırılgan değil şeklinde tespit edildi. 253 hastadan 218'i (%86,2) tedavi sonrası taburcu edildi. 32'si (%12,6) yoğun bakım ünitesine sevk edildi. 3 (%1,2) hasta ise vefat etti. Hastaların kırılganlık durumlarıyla ileri yaş (p<0,001), kadın cinsiyet (p<0,045), düşük vücut ağırlığı (p<0,001), düşük vücut kitle indeksi (p<0,008) ile ilişki saptandı. Çocuk-akrabalarıyla birlikte kalan hastalarda kırılganlık oranı daha fazla saptandı (p<0,001). Malignite, serebrovasküler hastalık, alzheimer/demans tanıları (sırasıyla; p<0,001; p<0,003; p<0,001) olan hastalarda kırılganlık daha fazla görüldü. Kırılgan hastalarda hipoalbuminemi (31,59 xii +/-5,65 gr/dl; p<0,001), ferritin (ort:274 µg/L; p=0,007) ve sedimentasyon yüksekliği (ort: 42 mm/sa; p=0,001) anlamlı şekilde saptandı. Kırılgan hastaların BUN (ort: 28 mg/dl; p= 0,005), vitamin B12 (ort:463 ng/l; p=0,008), düzeltilmiş kalsiyum (ort:9,2 mg/dl; p=0,031) seviyeleri kırılgan olmayan hastalara göre daha yüksek saptandı. Lenfosit (ort: 1,1 10³/µL; p<0,001) seviyelerinin ise kırılgan olmayanlara göre daha düşük olduğu görüldü. Frail Kırılganlık İndeksinde yüksek puan alan hastaların Charlson Komorbidite İndeksinden de yüksek puan aldığı görüldü. Sonuç: Kırılganlık ile ileri yaş, kadın cinsiyet, düşük vücut ağırlığı, düşük vücut kitle indeksi arasında anlamlı ilişki saptadık. Malignite, serebrovasküler hastalık ve alzheimer/demans tanılı hastalarda kırılganlığın daha fazla olduğunu tespit ettik.Bu bulgularımız literatürü desteklemektedir. Biyokimyasal ve hematolojik parametreler incelendiğinde kırılgan hastalarda albumin düşüklüğü, sedimentasyon yüksekliği, ferritin yüksekliği, BUN yüksekliği, lenfosit sayılarının görece daha düşük olması literatürü desteklemektedir. Diğer biyokimyasal ve hematolojik parametrelerde literatürde çelişkili sonuçlar bulunmaktadır. Frail Kırılganlık İndeksi ile Charlson Komorbidite İndeksi arasında bulduğumuz anlamlı korelasyon literatürü desteklemektedir. Kırılganlığın altın standart bir tanı yöntemi bulunmamaktadır. Kullanılan yöntem, örneklemin seçildiği populasyon, çalışmanın yapıldığı ülke gibi farktörler sonuçlarda farklılıklar meydana gelmesinde sebep oluyor. Bu çalışmayla literatüre katkıda bulunmayı amaçladık. Hala birçok merkezin yer aldığı, geniş çaplı, uluslararası örneklem ile yapılan çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır. Anahtar Sözcükler: Frail Ölçeği, Kırılganlık, Charlson komorbidite İndeksi, İç hastalıkları