Kronik böbrek hastalığı olan hastalarda yaşam kalitesi ve bunu etkileyen faktörler
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE ULUSLARARASI TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BEYZANUR CANPOLAT
Danışman: Zuhal Aydan SAĞLAM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kronik böbrek hastalığı (KBH), azalmış, glomerüler filtrasyon seviyeleri nedeniyle böbreğin sıvı dengesi, metabolik ve endokrin fonksiyonlarının düzenlenmesinde kronik ve ilerleyici bir bozulma olarak, tanımlanır. Kronik böbrek hastalığı tıbbi yönlerinden ayrı olarak hastaların psikososyal ve ekonomik durumlarını da etkiler. Yaşam kalitesi, sağlık durumu ve işlevinden etkilenen yaşamın fiziksel, psikososyal ve tıbbi yönlerini ifade etmektedir. Kronik böbrek hastalığı toplumda yaşayan yetişkinlerde yaşam kalitesini önemli ölçüde etkilemektedir. Ancak prediyaliz KBH olan hastalarda yaşam kalitesindeki düşüş, tam olarak araştırılmamış önemli bir problemdir. Çalışmalarda KBH yükünün erişkin popülasyonda yüksek olduğu gösterilmiştir, ancak az sayıda popülasyon çalışması azalmış böbrek fonksiyonunun ve yaşlılıkla ilgili faktörlerin bir kişinin yaşam kalitesi üzerindeki potansiyel etkisini değerlendirmiştir. Biz farklı yaş grubundaki kronik böbrek hastalarında yaşam kalitesini ve yaşam kalitesini etkileyen faktörleri araştırmayı planladık. Gereç̧ ve yöntem: 01.10.2022-31.12.2022 tarihleri arasında İstanbul Eğitim Araştırma Hastanesi Nefroloji ve Aile Hekimliği polikliniğine başvuran, kronik böbrek hastalığı olan 65 yaş üstü (grup3), 51-65 yaş arası (grup2) ve 40-50 yaş arası (grup1) hastalardan oluşan 3 grup çalışmaya alındı. Bu gruplar 51 kişiden oluşmaktadır. Her ay hafta içi günlerde olmak üzere her gün kronik böbrek hastalığı olan ilk 3 hasta seçilerek çalışmaya uygun ve gönüllü toplam 153 hasta değerlendirildi. Hastalar fiziksel fonksiyon testleri, EQ-5D-3L yaşam kalitesi formu, ekonomik durum parametreleri açısından incelendi. Analizlerde SPSS 28.0 programı kullanıldı. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 153 KBH olan katılımcıların %51.63 (n=79) kadın, yaş ortalamaları 59.3±11.4 yıl idi. Hastaların fiziksel fonksiyon ölçüm verilerinin karşılaştırılmasında grup 3'teki hastaların HGST değerleri, grup 1 ve 2'ye göre anlamlı derecede daha düşükken (p<0.001); grup 2'deki hastaların HGST değerleri ise grup 1'e göre anlamlı derecede daha düşüktü (p<0.001). SPPB skoru ve sağlamlık; grup 1 ve 2'de grup 3'e göre anlamlı derecede daha yüksek tespit edilmiştir (p<0.001). Kırılganlık grup 3'te diğer gruplara göre anlamlı derecede yüksek tespit edildi (p<0.001). Hastaların yaşam kalitesi formu EQ-5D-3L Anksiyete ve depresyon ölçüm verilerinin karşılaştırılmasında grup 3'te, grup 1'e göre anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur (p=0.043). Tek değişkenli regresyon analizine göre tüm gruplarda yüksek vücut kitle indeksi (VKİ) yaşam kalitesi ile anlamlı olarak ilişkili bulundu. Çok değişkenli regresyon analizinde 65 yaş üstü grupta yüksek VKİ ve trigliserit, HGST yaşam kalitesi ile ilişkiliyken, 51-65 yaş arası grupta ise yüksek VKİ yaşam kalitesi ile ilişkili bulundu. Sonuç̧: Kötü beslenme ve obezitenin çalışmamızdaki tüm yaş gruplarında yaşam kalitesini azalttığını, 65 yaş üstü grupta el kavrama gücü (HGST) yaşam kalitesi ile ilişkili olduğunu tespit ettik. Biz diyaliz öncesi KBH'si olan yaşlı hastalarda doğru beslenme ve obezitenin azaltılması ile yaşam kalitesinin arttırılabileceğini ve HGST'nin yaşam kalitesi değerlendirilmesinde yardımcı bir araç olabileceğini düşünmekteyiz.