Sosyal medya bağımlılığının depresyona eğilim üzerindeki etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAĞCILAR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEHRA KOÇYİĞİT BULCA
Danışman: Murat ALTUNTAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Sosyal medya bağımlılığı ile depresyona eğilim arasındaki olası ilişkiyi araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışma tek merkezli, gözlemsel, tanımlayıcı ve kesitsel bir araştırma şeklinde planlanmıştır. Araştırmamızın evrenini Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Bağcılar Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde çalışan 2812 kişi oluşturmuştur. Mevcut evrenden basit rastgele örneklem çekme metodu ile %95 güven %5 hata payı ile ulaşılması planlanan asgari kişi sayısı 339 olarak bulunmuştur. Bu doğrultuda çalışmamızın dahil edilme kriterlerini karşılayan 343 hastaya ulaşılmıştır. Bergen Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği (BSMBÖ), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ve tarafımızca oluşturulan Sosyo-Demografik Veri Formu katılımcılara yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulanmıştır. Bulgular: Katılımcıların tümünün Bergen Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeğinden aldığı toplam puan ile Beck Depreson Ölçeğinden aldığı toplam puan arasında pozitif yönlü, istatistiksel açıdan anlamlı korelasyon olduğu saptandı (p<0.01, r = 0,281). BSMBÖ toplam puanı yüksek olan katılımcıların BDÖ toplam puanlarının BSMBÖ toplam puanı düşük olan katılımcılardan istatistiksel olarak anlamlı şekilde (p<0,01) daha yüksek olduğu tespit edildi. Orta düzey ve hafif düzey depresyon grubunda olan katılımcıların minimal düzey depresyon grubunda olanlara kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede (p<0,05) daha yüksek BSMBÖ toplam puanına sahip oldukları tespit edilmiştir. Günlük sosyal medya kullanım süresi fazla olan bireylerin az olan bireylere kıyasla daha yüksek BSMBÖ puanlarına sahip olduğunu tespit ettik. Çalışmamızda katılımcıların uykuya dalmadan önce sosyal medyada geçirdikleri süre arttıkça sosyal medya bağımlılık düzeyleri puanlarında artış olduğunu tespit ettik. Erkek ve kadın katılımcı grupları arasında BSMBÖ puanları açısından anlamlı farklılık tespit edilmedi. Bekar katılımcıların BSMBÖ puanlarını evli katılımcılara kıyasla anlamlı olarak yüksek bulduk. Eşi ve çocukları ile yaşayanların BSMBÖ ve BDÖ puanlarını diğer gruplara kıyasla anlamlı olarak daha düşük bulduk. Katılımcıların yaşları ile BSMBÖ puanları arasında anlamlı şekilde negatif korelasyon olduğunu tespit ettik. Bekar katılımcıların evli ve boşanmış katılımcılara kıyasla anlamlı olarak daha yüksek BDÖ puanları olduğunu tespit ettik. Sigara kullanan katılımcıların kullanmayanlara kıyasla anlamlı olarak daha yüksek BDÖ puanları olduğunu tespit ettik. Gece uyumadan önce sosyal medya kullanım süreleri arttıkça BDÖ toplam puanlarının arttığını tespit ettik. Sonuçlar: Yaptığımız çalışma neticesinde katılımcıların Bergen Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği (BSMBÖ) puanları ile Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) puanları arasında pozitif yönlü, istatistiksel olarak anlamlı korelasyon olduğunu ortaya koyduk. BSMBÖ puanı yüksek olan katılımcıların düşük olan katılımcılara göre anlamlı derecede daha yüksek BDÖ puanına sahip olduğunu sonucuna ulaştık. BDÖ skoruna göre orta ve hafif düzey depresyon grubunda olanların ise minimal düzey depresyon grubuna kıyasla anlamlı derecede daha yüksek BSMBÖ puanına sahip olduğu tespit edildi. Birinci basamakta en sık rastlanılan psikiyatrik rahatsızlıklardan biri olan depresyonu değerlendiriken sosyal medya bağımlılığını ve sosyal medya kullanım özelliklerini de değerlendirmenin önemli olduğunu düşünmekteyiz. Depresyon semptomları gösteren bireylerin sosyal medya kullanım alışkanlıklarını kısaca sorguladıktan sonra fazla sosyal medya kullanımı olduğunu düşündüğümüz bireylerin bu konuda farkındalığını arttırıcı ve sosyal medya kullanımını sınırlaması yönünde tavsiyelerde bulunmanın depresif semptomlarda da azalmaya sebep olabileceğini düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Depresyon, Sosyal Medya Bağımlılığı