Sigara maruziyetinin uyku kalitesi üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DAMLA ÜNAL
Danışman: Mustafa ÇELİK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Sigara; birçok hastalık için risk faktörü olduğu bilinmesine rağmen, hem ülkemizde hem de dünyada yaygın olarak kullanılmaktadır. Sigara sadece kullanan kişiyi etkilemekle kalmazken pasif sigara dumanına maruz kalan kişilerde de önemli sağlık sorunlarına yol açmaktadır. Bu sağlık sorunları arasında uyku problemleri de sayılmaktadır. Çalışmamızda sigara dumanına maruziyetin uyku kalitesine etkisinin değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniklerine 01.07.2020-31.08.2020 tarihleri arasında herhangi bir nedenle başvuran, çalışmaya katılmayı kabul eden 18-65 yaş arası gönüllü hastalar dahil edildi. Hastaların sosyodemografik özelliklerini, kronik hastalıklarını, alkol ve sigara kullanım durumunu, spor yapma, kahve ya da çay tüketimi ve vardiyalı çalışma sıklığını, evde, işyerinde, sosyal ortamlarda, toplu taşımada ve özel aracında sigara dumanı maruziyetinin olup olmadığını ve sıklığını içeren sorulardan oluşan anket formu, Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi, Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ve Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) ölçeği katılımcılara yüz yüze görüşme esnasında uygulandı. Bulgular: Çalışmaya anketleri tam olarak dolduran toplam 427 kişi katıldı. Katılımcıların 209'u (%48,9) kadın, 218'i (%51,1) erkekti. Çalışmaya katılan katılımcılardan 226'sı (%52,9) sigara içmekte olup 59'unun (%26,1) nikotin bağımlılık düzeyi çok yüksek olarak bulundu. Sigara içmeyen 201 katılımcının 89'u (%44,3) işyerinde, 123'ü (%61,2) sosyal ortamlarda, 118'i (%58,7) toplu taşımada üçüncü el pasif sigara dumanına maruz kalıyordu. Evde ise 17'si (%8,5) ikinci el ve 52'si (%25,9) üçüncü el pasif sigara dumanına maruz kalıyordu. Çalışmaya katılanların PUKİ ölçeği sonucuna göre 273'ü (%63,9) iyi uyku kalitesine sahip iken 154'ü (%36,1) kötü uyku kalitesine sahip olarak saptandı. Uyku kalitesi ile sigara kullanımı, işyerinde sigara dumanı maruziyeti, Beck depresyon düzeyi, eğitim durumu, gelir algısı, kronik hastalık varlığı ve spor yapma durumu değerlendirildiğinde gruplar arasında anlamlı fark vardı (p 0,05). PUKİ ortalama değerleri incelendiğinde ise; evde ve işyerinde sigara dumanı maruziyeti arttıkça PUKİ ortalaması anlamlı olarak artmaktaydı (p˂0,05). Sonuç: Aktif sigara içenlerin içmeyenlere göre, pasif sigara dumanı maruziyeti olanların olmayanlara göre uyku kalitesi daha kötü olarak saptandı. Sigara uyku kalitesi ve diğer sağlık problemleri için değiştirilebilir bir risk faktörü olup, sigara içmenin ve pasif sigara dumanı maruziyetin önlenmesi aile hekimliği uygulamalarında koruyucu hekimlik adına önemli yer tutmaktadır. Anahtar Kelimeler: Sigara içiciliği, Pasif Sigara Dumanı Maruziyeti, Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi, Uyku Kalitesi