EWGSOP2 kriterlerine göre sınıflandırılan diyabetik yaşlı hastalarda hastalık ilişkili parametrelerin ve diyabetik tedavilerin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEHER KÖKÇEOĞLU
Danışman: Mustafa Kemal KILIÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kökçeoğlu S. EWGSOP2 kriterlerine göre sınıflandırılan diyabetik yaşlı hastalarda hastalık ilişkili parametrelerin ve diyabetik tedavilerin incelenmesi. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Kliniği. Uzmanlık Tezi, 2022. Amaç: Ülkemizde ve Dünya'da artan yaşlı nüfus nedeniyle yaşlı hastaların sağlık hizmetleri, yaşam kalitesi, hastalıkları ve tedavi yöntemleri giderek önem kazanmaktadır. Geriatrik sendromlardan olan sarkopeninin Tip 2 diyabetes mellitus ile ilişkisi daha önceki çalışmalarda ortaya konmuştur. Tip 2 diyabet hastası bireylerde sarkopeni riskini artıran faktörler ve antidiyabetik ilaçların sarkopeni üzerine etkileri güncel çalışmaların konusudur. Biz de bu çalışmamızda Tip 2 diyabetes mellitus tanısıyla izlenen yaşlı bireylerde sarkopeni riskini artıran faktörleri ve antidiyabetiklerin sarkopeni üzerine etkilerini saptamayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dahiliye, Geriatri, Endokrinoloji polikliniklerine başvuran 65 yaş ve üzeri, 129 (70 kadın, 59 erkek) hasta onam alındıktan sonra incelenmiştir. Kalp pili, elektronik implantı olanlar, nöromusküler, fiziksel ya da ortopedik engeli olanlar (şiddetli diz artriti, inme sekeli, karpal tünel sendromu) dışlanmıştır. İlk başvuruda ve ortanca 4,5 (3-9) ay sonraki başvurusunda hastalar sarkopeniye yönelik tarama anketiyle (SARC-F) sorgulandıktan sonra BİA (biyoimpedans analiz) cihazıyla tartılıp, el sıkma kuvveti ve 6 metre yürüme testi yapılmıştır. İlaç tedavileri ve biyokimyasal parametreleri kaydedilmiştir. Bulgular: Tek değişkenli analizde ileri yaşla, retinopati varlığıyla, yüksek üre ve folik asit seviyeleriyle, düşük ferritin ve ALT (alanin aminotransferaz) seviyeleriyle dinapeni/sarkopeni gelişimi arasında ilişki gösterilmiştir. Çok değişkenli regresyon analizinde ise aterosklerotik kardiyovasküler hastalığın dinapeni/sarkopeni/şiddetli sarkopeni riskini 4,73 kat artıran bağımsız bir risk faktörü olduğu bulunmuştur (OR:4,73; p<0,003). Hemoglobin düzeyindeki her 1 birim (g/dL) azalmanın, diyabetik yaşlı bireylerde dinapeni/sarkopeni/şiddetli sarkopeni gelişme riskini 1,53 kat artıran bağımsız bir faktör olduğu belirlenmiştir (OR:0,65; p<0,012). İnsülin tedavisi alan bireylerde almayanlara kıyasla el sıkma kuvvetinin ortanca 2,1 [(-1,5)-(+5,6)] kg arttığı (p=0,04) ve SGLT2i (Sodyum-glukoz ko-transporter2 inhibitörleri) alanlarda almayanlara kıyasla vücut ağırlığının ortanca 3,1 [(-13)-(+10,1)] kg (p=0,004) azaldığı istatistiksel anlamlı bulunmuştur. Sonuç: Tip 2 diyabette kullanılan insülin tedavisi vücut kitlesinde artışla beraber kas gücünde de iyileşme sağlıyor görünmektedir. Yaşlı hastalarda tip 2 diyabetin tedavisinde kilo verdirici tedavi rejimleri seçilirken bireylerin sarkopeni yönünden risk değerlendirmesi yapılmalıdır. Sarkopeni açısından riskli bireylerde hemoglobin seviyelerini yükseltmek iyi bir seçenek olabilir. Aterosklerotik kardiyovasküler hastalığı veya 20 yılı aşkın diyabeti olan yaşlılarda sarkopeninin taranması, erken tanı ve müdahale imkânı sağlayabilir. Anahtar Kelimeler: Diabetes Mellitus, İnsülin tedavisi, Risk Faktörleri, Sarkopeni, SGLT2i