Kadınlarda menopoz durumuna göre üriner inkontinans sıklığının ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL FATİH SULTAN MEHMET SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESRA BALCI
Danışman: Berrin TELATAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma, menopoz öncesi ve sonrası dönemde kadınlarda üriner inkontinans sıklığının ve ilişkili risk faktörlerinin değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Araştırma, 01 Kasım 2024 – 01 Ocak 2025 tarihleri arasında T.C. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne başvuran 20–65 yaş arası kadınlar arasında yürütülmüştür. Toplam 1.310 kadından oluşan evrende, basit rastgele örnekleme yöntemi ile 297 kişi örneklem büyüklüğü olarak belirlenmiş, olası veri kayıplarına karşı hedef örneklem büyüklüğü 327 kişi olarak planlanmıştır. Katılımcılara sosyodemografik özellikleri içeren 26 soruluk anket formu ve üriner inkontinans şikayeti bildirenlere Uluslararası Üriner İnkontinans Sorgulama Kısa Formu (ICIQ-SF) uygulanmıştır. Çalışmada elde edilen veriler SPSS 22.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin normal dağılımı Shapiro-Wilk testi ile değerlendirilmiş ve normal dağılım gösterdiği saptanmıştır. Niceliksel veriler için minimum, maksimum, ortalama ve standart sapma; kategorik değişkenler için sayı ve yüzde dağılımları hesaplanmıştır. İkili grupların karşılaştırılmasında bağımsız gruplar için t-testi, ikiden fazla gruplu kategorik değişkenlerin niceliksel değişkenlerle karşılaştırılmasında tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Kategorik değişkenlerin karşılaştırılmasında Ki-Kare testi, niceliksel değişkenler arasındaki ilişkilerin analizinde Pearson korelasyon testi uygulanmıştır. Menopoz durumunun üriner inkontinans üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla binary lojistik regresyon analizi yapılmış, inkontinans şiddetini artırma olasılığı Odds Ratio analizi ile değerlendirilmiştir. Tüm istatistiksel analizlerde anlamlılık düzeyi p 0,05). Menopoz, inkontinans için anlamlı bir risk faktörü olarak bulunmuş ve bu durumun üriner inkontinans riskini %31,3 oranında artırdığı belirlenmiştir. Sonuç: Çalışma bulguları, menopoz, yaş, obezite gibi faktörlerin kadınlarda üriner inkontinans gelişiminde önemli risk oluşturduğunu göstermektedir. Özellikle menopoz dönemindeki kadınlarda inkontinansın daha sık görüldüğü ve yaşam kalitesini belirgin biçimde olumsuz etkilediği saptanmıştır. Bu nedenle, birinci basamak sağlık hizmetlerinde menopozdaki kadınlarda idrar kaçırma şikayetlerinin rutin olarak sorgulanması önerilmektedir. Ayrıca, henüz menopoza girmemiş ancak obezite ve çoklu doğum öyküsü gibi risk faktörlerine sahip kadınlarda da Üİ semptomlarının aktif şekilde değerlendirilmesi ve erken müdahale stratejilerinin geliştirilmesi, halk sağlığı açısından önemlidir. İdrar kaçırmanın bireylerin sosyal ve psikolojik yaşamı üzerindeki etkileri göz önünde bulundurularak, bireyselleştirilmiş tarama, değerlendirme ve tedavi yaklaşımlarının uygulanması tavsiye edilmektedir. Anahtar kelimeler: Üriner İnkontinans, Menopoz, Kadın, Prevalans, Risk Faktörleri