Ratlarda deneysel olarak oluşturulmuş miringoskleroz modelinde lokal ve sistemik ferulik asit kullanımının etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BATUHAN ŞAHİN
Danışman: Hatice ÇELİK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Ferulik asit, güçlü bir antioksidan özelliğine sahip, serbest oksijen radikallerini temizleme, sitoprotektif enzimlerin hücresel aktivitesini arttırma ve sitotoksik enzimlerin aktivite ve ekspresyonlarını inhibe etme özelliklerine sahip bitkisel kaynaklı bir fenolik asit türevidir. Miringoskleroz, miringotomi sonrasında gelişen yaygın bir bulgu olup timpanik membranın lamina propria katmanında kollajen birikimi, hiyalenizasyon ve kalsifikasyon ile karakterizedir. Miringoskleroz gelişiminin, serbest oksijen radikallerinde artış ile ilişkili olduğu gösterilmiştir. Güncel literatürde ferulik asidin anti-inflamatuar ve antioksidan etkisinden yararlanılarak, serbest radikal artışı ile ilişkili olan miringoskleroz gelişimine etkisini araştıran herhangi bir çalışma bulunmamaktadır. Bu nedenle, bu çalışmada ratlarda ferulik asidin lokal ya da sistemik kullanımının miringoskleroz oluşumuna etkisi araştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda sağlıklı ve ağırlıkları 300 ile 350 gram arasında değişen Wistar albino cinsi 30 adet rat kullanılmıştır. Ratlar randomize şekilde 3 gruba ayrılmıştır. Çalışmanın 1. gününde; tüm gruplardaki ratların otomikroskopik muayenesi sonrasında, Grup 1'deki ratların sağ kulağındaki timpanik membrana, grup 2 ve 3'teki ratların her iki kulağındaki timpanik membrana steril pik yardımıyla perforasyon oluşturulmuştur. Ardından Grup 1'deki ratlara herhangi bir tedavi uygulanmamış, lokal ya da sistemik tedavi verilmemiş, Grup 2'teki ratların sağ kulağına ferulik asit solüsyonu topikal damla şeklinde uygulanmış, Grup 3'teki ratlara günlük 150 mg/kg intraperitoneal (i.p.) olacak şekilde sistemik ferulik asit tedavisi verilmiştir. Topikal ve 150 mg/kg i.p. ferulik asit tedavisi timpanik membran hasarı sonrasında 4 gün boyunca uygulanmıştır. Çalışmanın 15. gününde tüm gruplardaki ratlar otomikroskopik olarak muayene edilmiş ve miringosklerotik lezyonlar 4 puanlık skala kullanılarak semikantatif olarak değerlendirilmiştir. Ardından ratlar sakrifiye edilerek timpanik membranlarındaki değişiklikler histopatolojik olarak değerlendirilmiştir. Preperatlar Hematoksilen-Eozin ve Masson-Trikrom ile boyanıp hazırlanarak ışık mikroskobisi ile değerlendirme yapılmıştır. Bulgular: Sadece miringotomi yapılan kulaklar ile lokal ferulik asit tedavisi verilen kulaklar arasında timpanik membran kalınlığı (p<0,001), inflamatuar hücre sayısı (p<0,001), histopatoloji skoru (p<0,001) ve otomikroskopi skoru (p<0,001) açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur. Sadece miringotomi yapılan kulaklar ile sistemik ferulik asit tedavisi verilen kulaklar arasında timpanik membran kalınlığı (p<0,001), inflamatuar hücre sayısı (p<0,001), histopatoloji skoru (p<0,001) ve otomikroskopi skoru (p<0,001) açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur. Lokal ferulik asit tedavisi verilen kulaklar ile sistemik ferulik asit tedavisi verilen kulaklar arasında timpanik membran kalınlığı açısından açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0,001). Fakat bu iki grup arasında inflamatuar hücre sayısı (p=0,650), histopatoloji skoru (p=1,000) ve otomikroskopi skoru (p=0,559) açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır. Sonuç: Timpanik membran hasarı sonrası lokal ya da sistemik ferulik asit kullanımı anti-inflamatuar etkiyle inflamatuar mediatörlerin salınımını baskılayıp bölgeye inflamatuar hücre ve fibroblast göçünü azaltarak, antioksidan ve serbest radikal süpürücü özelliğiyle miringotomi sonrası miringoskleroz oluşumuna neden olan serbest oksijen radikallerini azaltıp fazla kollajen sentezi, depolanması ve hiyalinizasyonu engelleyerek travma sonrası daha ince bir timpanik membran yapısıyla iyileşmeyi sağlamıştır. Ferulik asit, miringotomi ve ventilasyon tüpü uygulaması sonrası miringoskleroz gelişimini önlemek amacıyla kullanılmaya aday, maliyet yönünden uygun, kolay erişilebilir, düşük toksisite ve anti-inflamatuar, antioksidan, anti kanser, anti diyabetik etki gibi birçok fizyolojik fonksiyona sahip, umut vadeden bir molüküldür. Anahtar Kelimeler: antioksidan, ferulik asit, miringoskleroz