Titanyum-ultra yüksek molekül ağırlıklı polietilen kombinasyonu ile üretilmiş kişiye özel ve prefabrik temporomandibular eklem protezlerinde sonuçların retrospektif olarak değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, AĞIZ, DİŞ VE ÇENE CERRAHİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EZGİ YAZAR

Danışman: Alanur ÇİFTÇİ ŞİŞMAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı, kişiye özel ve prefabrik total temporomandibular eklem protezleri uygulanmış hastaların klinik sonuçlarını değerlendirmek ve karşılaştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif klinik çalışmada, 2018–2021 yılları arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi Kliniği'nde tek taraflı total temporomandibular eklem protezi uygulanmış 32 hasta değerlendirildi. Hastalar kullanılan protez tipine göre kişiye özel (n=16) ve prefabrik (n=16) olmak üzere iki gruba ayrıldı. Preoperatif veriler ile postoperatif 1., 3., 6. ve 12. ay takip bulguları incelendi. Klinik değerlendirmede VAS ağrı skoru, maksimum ağız açıklığı, diyet kapasitesi, çene fonksiyonu ve JFLS-8 skorları kullanıldı. Bulgular: Her iki grupta da takip sürecinde VAS ağrı, maksimum ağız açıklığı, diyet, çene fonksiyonu ve JFLS-8 skorlarında anlamlı iyileşme gözlendi. Gruplar arası karşılaştırmada VAS ağrı ve diyet skorları bakımından anlamlı fark saptanmadı. Maksimum ağız açıklığı yalnızca 12. ayda kişiye özel protez grubunda anlamlı olarak daha yüksekti. Çene fonksiyonu skorlarında sadece 1. ayda kişiye özel protez grubu lehine anlamlı fark bulundu. JFLS-8 skorları ise 1., 3., 6. ve 12. aylarda kişiye özel protez grubunda anlamlı olarak daha düşüktü. Yüzde değişim oranlarında yalnızca JFLS-8'in başlangıç–1. ay değişiminde kişiye özel protez grubu lehine anlamlı fark saptandı. Osteoartrit ve ankiloz alt gruplarında iki protez tipi arasında anlamlı fark bulunmadı. Postoperatif komplikasyon 3 hastada görüldü ve tamamı prefabrik protez grubundaydı. Sonuç: Kişiye özel ve prefabrik total temporomandibular eklem protezlerinin her ikisi de klinik iyileşme sağlamış olup, gruplar arasında çoğu parametrede anlamlı fark saptanmamıştır. Alt grup analizlerinde de iki protez tipi benzer sonuçlar göstermiştir. Bu bulgular, her iki protez tipinin ileri evre temporomandibular eklem hastalıklarında etkili tedavi seçenekleri olduğunu göstermektedir.