Çocul acil gözlem odasında izlenen hastalarda POPS, MPEWS, veMPRISA-II'nin etkinliğinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RAŞİT ALKAN ALBAYRAK
Danışman: Sevgi AKOVA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma ile acil servise başvuran hastalarda Modifiye Pediatrik Erken Uyarı Skoru (MPEWS), Pediatrik Gözlem Öncelik Skoru (POPS) ve Modifiye Pediatrik Yatış Riski Skorlaması II (MPRISA II)'nin etkinliğinin değerlendirilmesi ve bu ölçeklendirmelere bağlı olarak erken dönemde kritik çocukların belirlenerek Çocuk Yoğun Bakım Ünitesi (ÇYBÜ) ile diğer yataklı birimlere yatırılacak hastaların saptanabilirliğinin araştırılmasını amaçladık Materyal ve metod: İstanbul Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Acil Servisi'ne 1 Şubat 2024- 1Nisan 2024 tarihleri arasında başvuran ve başvuru nedeni ayırt edilmeksizin çocuk acil gözlem odasına alınan 1 ay-18 yaş arasındaki çocuk hastalar çalışmaya alınmıştır. 2 ay süren prospektif, tek merkezli, tanımlayıcı, gözlemsel bir çalışma olarak yürütüldü. Primer araştırmacının kendisinin aktif olarak çalıştığı zaman dilimlerinde, çocuk acil poliklinik muayenesi sonrası müşahede odasına alınan hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Daimi oksijen gereksinimi olan, ev tipi mekanik ventilatör desteğine gereksinim duyan, entübe vaziyette, 112 ile getirilen hastalar ile yenidoğan dönemindeki hastalar (<30 gün), kırmızı alana doğrudan başvuran hastalar, tetkik ve tedavi sürecini tamamlamadan ailesinin kendi rızasıyla tetkik tedavi ret formu imzalayarak hastaneden ayrılışı yapılan ve taburculuk sonrası 14 gün içinde şikayetine bakılmaksızın tekrar acil servise başvuran hastalar çalışma dışı kabul edilmiştir. Bulgular: Hastaların %12.7'sinin gözlem odasına alınma nedeni klinik izlem/laboratuvar değerlerinde bozukluk iken, %12.3'ünün konvülziyon, %10.9'unun ateş, %10.7'sinin dehidratasyon, %10.2'sinin karın ağrısı olduğu belirlenmiştir. Gözlem odası izlemi sonunda en sık görülen tanılar %20.3 ile alt solunum yolu enfeksiyonu, %14.5 ile Akut gastroenterit, %7.4 ile üst solunum yolu enfeksiyonu, %5.9 ile non-spesifik bulantı-kusma-karın ağrısı ve %4.3 ile epilepsi idi. Çocukların %62.1'inde kronik hastalık yokken %37.9'unun kronik hastalığı vardı. İzlem sonunda konulan tanıların %91.8'i medikal hastalıklar, %7.4'ü cerrahi hastalıklar ve %0.8'i zehirlenmelerdi. Tüm hastaların POPS giriş skoru 0 ile 7 arasında değişmekte olup, ortalaması 1.85±0.97, medyan skor 2, POPS çıkış skoru 0 ile 7 arasında değişmekte olup, ortalaması 1.30±1.15, medyan skor 1, MPEWS giriş skoru 0 ile 10 arasında değişmekte olup, ortalaması 1.35±1.16, medyan skor 1, MPEWS çıkış skoru 0 ile 10 arasında değişmekte olup, ortalaması 0.94±1.22, medyan skor 0, MPRISA-II giriş skoru -2 ile 28 arasında değişmekte olup, ortalaması 6.30±6.10, medyan skor 6, MPRISA-II çıkış skoru 0 ile 28 arasında değişmekte olup, ortalaması 5.20±5.94, medyan skor 4 bulunmuştur. Üç skor sisteminde de hastane yatışı yapılan hastaların giriş ve çıkış skorları hastane yatışı yapılmayanlardan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksekti (p:0.001; p<0.05). Hastaneye yatırılan hastaların POPS, MPEWS ve MPRISA-II skorları için ROC analizi yapıldı, buna göre çıkış POPS skoru en yüksek AUC değerine (0.884) sahiptir, bu da hastane yatışını öngörmede çok iyi bir performans sergilediğini gösterir. Ayrıca, yüksek özgüllük (%91.0) ile de öne çıkar. Çalışmamızda hastane yatışı yapılan hastaları öngörme etkinliği açısından giriş ve çıkış skorları birlikte incelendiğinde en etkili skorun çıkış POPS skoru olduğu sonucuna varılmıştır. Çıkış MPRISA-II %85.7 AUC değeri %80.9 duyarlılık, %78.5 özgüllük ve çıkış MPEWS skoru %83.2 AUC değeri, %80.9 duyarlılık, %74.2 özgüllük değerleriyle oldukça etkili bulunmuştur. ÇYBÜ'ye yatışı yapılan hastaların giriş ve çıkış skorları incelendiğinde ise tüm skorların giriş ve çıkış değerleri istatiksel olarak anlamlı yüksek bulundu (p:0.001; p<0.05). ROC analizine göre çıkış MPEWS skoru en yüksek AUC değerine (0.977) sahip olup duyarlılık %100 özgüllük %88.2 bulunarak ÇYBÜ yatışını öngörmede en etkili skor sistemi olarak görülmüştür. MPEWS giriş skoru ise (0.925) AUC, %75 duyarlılık, %86.2 özgüllük ile ÇYBÜ yatışını ön gören ikinci en başarılı skor olmuştur. Çalışmamızda, taburculuk veya hastaneye yatış kararı verildiğinde bakılan çıkış skorlamalarının taburcu edilen hastaları göstermedeki duyarlılıkları POPS, MPEWS ve MPRISA-II için sırasıyla %73.3, %79.7, %79.3 olarak hesaplandı. Aynı skorlamaların seçicilikleri ise sırasıyla %91.9, %74.9, %79 olarak bulundu. Eğri altında kalan alanlar ise sırasıyla %88.6 %83.4 ve %84.9 olarak bulundu. Bu sonuçlar her üç skorlama sisteminin de taburculuk kararı verirken etkili olabileceğini göstermektedir. POPS Çıkış: 0.886 AUC değeri ile en yüksek performansı sergilemektedir. Cut-off noktası <1 olan POPS çıkış skorunun taburculuk durumunu öngörmede mükemmel bir performans sergilediği saptanmıştır. Bu sonuçlar çıkış skorlarının taburculuk durumunu öngörmede etkili olduğunu ve klinik karar destek sistemlerinde kullanılabilirliğini göstermektedir. Sonuç: Pediatrik erken uyarı skorlama sistemleri hastane yatışı gereken hastaların erken tanınması ve hastaların ihtiyaç duydukları düzeyde tedaviye erişim süreçlerinin hızlandırılmasında faydalı olabilir. POPS, MPEWS ve MPRISA-II skorlamaları çocuk acil gözlem odasında takibi yapılan hastaların hastane yatışlarını öngörmede güvenilir ve hekimin diğer klinik verilerle birlikte değerlendirmesinde katkı sağlayabileceği tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: Pediatrik Erken Uyarı Skoru, Çocuk acil gözlem odası