Omurilik yaralanması olan hastalara bakım verenlerin yaşam kalitesi ve bakım yükünün incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ESASLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KÜBRA SEZGİN
Danışman: Tülay BAŞAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada, omurilik yaralanmalı (OY) hastalara bakım verenlerin yaşam kalitesi ve bakım yükünün incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Tanımlayıcı tipte ve kesitsel özellikte olan araştırma, Ankara Bilkent Şehir Hastanesi, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hastanesi'nde yatarak tedavi gören OY'li hastalara bakım verenlerle yapılmıştır. Araştırma, örneklem hesaplaması doğrultusunda 116 bakım veren ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın yürütülebilmesi için etik kurul onayı ve kurum izni alınmıştır. Araştırma verileri, 'Hasta Tanıtım Formu, Bakım Veren Tanıtım Formu, Barthel İndeksi (Bİ), Bakım Verme Yükü Ölçeği (BYÖ), SF-12 Yaşam Kalitesi Ölçeği (SF-12) kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 25.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel analiz yöntemleri (sayı, yüzde, min-maks değerleri, ortalama ve standart sapma) kullanılmıştır. Kullanılan verilerin normal dağılıma uygunluğu basıklık çarpıklık değerleri ile test edilmiştir. Normal dağılım gösteren ikili grup değişkenlerinin karşılaştırılmasında; Independent Sample t testi, ikiden fazla grup değişkenlerinin karşılaştırılmasında One Way Anova Testi; korelasyon analizi için Pearson testi kullanılmıştır. İstatistiksel kararlarda p ˂0,05 anlamlılık düzeyi kabul edilmiştir. Bulgular: Araştırmaya katılan bakım verenlerin yaş ortalamaları 47,23±12,92, %65,5'i kadın ve %79,3'ü evlidir. Bakım verenlerin, BYÖ puan ortalaması 49,57±16,175, SF-12'nin alt boyutları; SF-12 fiziksel bileşen ölçeği (FBÖ-12) puan ortalaması 43,94±11,28, SF-12 mental bileşen ölçeği (MBÖ-12)" puan ortalaması 36,96±10,40'tır. Bakım verenin yaşı ve eğitim durumu açısından BYÖ, FBÖ-12, MBÖ-12 puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur. (p<0,05)Bu çalışmada bakım verenlerin BYÖ puanları ile FBÖ-12, MBÖ-12puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif yönlü, orta düzey bir ilişki bulunmuştur. (p<0,05) Sonuç: OY'lihastalara bakım verenlerin bakım verme yükünün orta düzeyde, fiziksel ve mental yaşam kalitesinin ortalamanın altında olduğu bulunmuştur. Bakım verenlerin bakım yükü arttıkça, yaşam kalitesi azalmaktadır. Bakım verenlerin bakım yükü ve yaşam kalitesini iyileştirecek sağlık, sosyal ve ekonomik destek gibi çok boyutlu strateji ve müdahalelerin geliştirilmesi önerilmektedir. Anahtar Sözcükler: Bakım, bakım veren, omurilik yaralanması, bakım verme yükü, yaşam kalitesi