Trigliserid glukoz indeksi, kardiyovasküler hastalık açısından orta ve yüksek riskli bireylerde subklinik aterosklerozu öngörebilir mi?

HAYRUNNİSA AKSOY MAYDA

Trigliserid glukoz indeksi, kardiyovasküler hastalık açısından orta ve yüksek riskli bireylerde subklinik aterosklerozu öngörebilir mi?

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL PROF. DR. CEMİL TAŞÇIOĞLU ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HAYRUNNİSA AKSOY MAYDA

Danışman: Yücel ARMAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve Amaç: Kardiyovasküler hastalıklar, tüm dünyada ölümlerin en sık nedenidir. Kardiyovasküler riskin erken dönemde tespit edilmesi için yaş, cinsiyet, sigara kullanımı, kan basıncı ve total kolesterol gibi temel risk faktörlerinin dahil edildiği skorlama sistemleri geliştirilmiştir. Mevcut metabolik durumun bir göstergesi olan trigliserid glukoz indeksinin (TyG indeksi) kardiyovasküler hastalık gelişimi ile ilişkili olduğuna dair çok sayıda çalışma mevcuttur. Bu araştırmada, ölümcül kardiyovasküler hastalıklar açısından orta ve yüksek riskli hastalarda ölçülen TyG indeksinin, subklinik ateroskleroz ile ilişkili olup olmadığının ortaya konulması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Aralık 2022-Mayıs 2023 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi İç Hastalıkları Polikliniği'ne başvuran 40 yaş ve üzeri hastalar Systematic Coronary Risk Estimation' a (SCORE) göre değerlendirildi. Dahil edilme ve hariç tutma kriterleri dikkate alınarak SCORE' a göre orta ve yüksek riskli 100 hasta, onamları alınarak prospektif olarak araştırmaya dahil edildi. Hastaların boy, kilo, bel çevresi, sistolik ve diyastolik kan basınçları ölçüldü. En az 8 saat açlık sonrası ölçülen glukoz, insülin, HbA1c, total kolesterol, LDL-K, HDL-K, trigliserid düzeyleri kaydedildi. Trigliserid glukoz indeksi (TyG indeksi), ln [açlık trigliseridi (mg/dL) x açlık glukozu (mg/dL) /2] formülü ile hesaplandı. Karotis intima media kalınlığı ölçüldü ve hastalar bu ölçüme göre iki gruba ayrıldı. Karotis İMK' sı 0,9 mm ve üzeri olanlar subklinik ateroskleroz saptanan grup, 0,9 mm'den küçük olanlar ateroskleroz saptanmayan grup olarak belirlendi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 100 hastanın 60'ında subklinik ateroskleroz saptanırken 40'ında ateroskleroz saptanmadı. TyG indeksi karotis İMK ile ilişkili bulundu (r:0,292, p:0,003) ve ateroskleroz saptanan hastalarda TyG indeksi daha yüksekti (8,88±0,5' e karşı 8,62±0,53, p:0,019). Araştırmaya dahil edilen yüksek riskli hastalarda orta riskli hastalara göre TyG indeksi daha yüksek hesaplandı (9,022±0,49' e karşı 8,66±0,52, p: 0,014 ). İkili lojistik regresyon analizinde TyG indeksi (β = 0,562, exp(B)=1,754 %95CI) = 0,705–4,359, p:0,227), ateroskleroz üzerine yaş (β = 0,098 exp(B)= %95CI) = 1,011–1,202, p:0,027) ve cinsiyet (β = 1,004 exp(B)= 2,73 %95CI) = 1,077–6,924 p: 0,034) kadar etkili bulunmasa da SCORE risk değerlendirmesine TyG indeksi eklendiğinde aterosklerozu tespit etme gücünün daha yüksek olduğu görüldü (Eğrinin altında kalan alan (EAA): 721'e karşı 778). Sonuç: Araştırmada ölümcül kardiyovasküler hastalık riski orta ve yüksek olan hastalarda karotis intima media (İMK) ile TyG indeksi arasında anlamlı ilişki mevcuttur. TyG indeksi bu popülasyonda aterosklerozu tek başına açıklamasa da kardiyovasküler riski değerlendirirken glukometabolik bir göstergenin değerlendirmeye dahil edilmesinin aterosklerozu tespit etmede daha faydalı sonuçlar vereceğini düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: ateroskleroz, kardiyovasküler hastalık, karotis intima media kalınlığı, SCORE, trigliserid glukoz indeksi