Vücut kompozisyon indekslerinin koroner arter hastalığı yaygınlığı ve ciddiyeti ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜNIŞIL YALÇIN
Danışman: Turgut KARABAĞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Koroner arter hastalığı (KAH)'ın ciddiyeti ve yaygınlığının hastalığın prognozunu olumsuz etkilediği bilinmektedir. Obezite KAH için major risk faktörlerinden birisidir. Kalça çevresi baz alınarak hesaplanan santral obezitenin vücut kitle indeksi ile hesaplanan genel obeziteden daha aterojenik olduğu bilinmektedir. Vücut şekil indeksi (BSI) ve vücut yuvarlaklık indeksi (BRI) son yıllarda saptanmış iki yeni vücut kompozisyon indeks (VKİ) idir . VKİ'leri ile KAH ilişkisinin belirlenmesi birincil kardiyovasküler korumada daha riskli hastaların öngörülmesine katkı sağlayabilir. Çalışmamızın amacı; vücut kitle indeksi gibi konvansiyonel parametrelerin yanı sıra vücut kompozisyon indekslerinin koroner arter hastalığının yaygınlığı ve ciddiyeti ile olan ilişkisini incelemektir. Materyal-Metod: Çalışmamıza kardiyoloji polikliniği ve acil servise herhangi bir şikayetle başvurmuş, yapılan tetkikler neticesinde koroner anjiyografi endikasyonu konulan ve yapılan 185 hasta dahil edildi (114 erkek, 71 kadın, yaş ortalaması 62.5±11.6 yıl). Tüm hastaların koroner anjiyografi sonuçlarından Gensini ve Syntax skoru hesaplandı. Hastaların boy, kilo, bel ve kalça çevresi ölçülüp BMI, BSI, BRI, WHR, WHtR gibi antropometik parametreleri hesaplandı. Ayrıca BFM ve BFP değerleri de hesaplandı. Hastaların koroner yoğun bakım ünitesine yatışları esnasında sistolik, diyastolik kan basınçları ve kalp hızları ölçüldü, TTE yapıldı. Venöz kan örneklerinden hemogram, açlık kan şekeri, üre, kreatinin, AST, ALT, CRP düzeyleri yanısıra lipid panelleri ölçüldü. Bulgular: Koroner anjiyografi yapılan 185 hastadan 113'inin en az 1 damarında kritik darlık (>%50) tespit edildi. Hastalar kritik KAH tespit edilen grup 1; (113 hasta; 68 E, 45 K; yaş ort. 65.1±10.9 yıl) ve nonkritik KAH tespit edilen grup 2; (72 hasta; 46 E, 26 K; yaş ort. 58.7±11.6 yıl) olarak iki gruba ayrıldı. Demografik verilerden DM, HT varlığı, yaş ve kalp hızı grup-1 de grup-2'ye göre anlamlı olarak yüksekti. Vücut kompozisyon indekslerinden WC değerleri grup-1'de grup-2'ye göre anlamlı olarak yüksekti (105.1±11.9 cm'e karşın 97.7±12.1 cm p=<0,001). BRI değerleri grup-1'de grup-2'ye göre anlamlı olarak yüksekti (6.36±1.9'a karşın, 5.26±1.7; p=<0,001). WHtR değerleri grup-1'de grup-2'ye göre anlamlı olarak yüksekti (0.63±0.08'e karşın, 0.59±0.08; p=<0,001). Laboratuvar bulguları karşılaştırıldıgında glukoz, üre, kreatin değerleri grup-1'de grup-2'ye göre viii anlamlı olarak yüksekti (glukoz; p=0,011 üre; p=0,02, kreatin; p=0,01). Tüm hasta gruplarının Syntax ve Gensini skoru ile vücut kompozisyon indeksleri (VKİ) leri anlamlı pozitif korelasyon göstermekteydi (Gensini skoru: BRI; r=0,19 p=0,010, BSI; r=0,21 p=0,004, WHtR; r=0,19 p=0,010, WHR; r=0,31 p=0,004, WC; r=0,19 p=0,009, kalça çevresi r=0,06 p=0,59, BMI; r=0,04 p=0,59, Syntax skoru: BRI; r=0,27 p<0,001, BSI; r=0,22 p=0,003, WHtR; r=0,27 p=<0,001, WHR; r=0,14 p=0,19, WC; r=0,29 p=<0,001, kalça çevresi; r=0,32 p=0,003, BMI; r=0,13 p=0,078). BMI; Syntax ve Gensini skoru ile en zayıf korelasyon gösteren parametre idi. Grup-1'de VKİ'leri ile Gensini skoru arasında anlamlı korelasyon görülmezken, Syntax skoru ile VKİ'leri arasında anlamlı korelasyon var idi. KAH olan grupta VKİ'leri hastalığın yaygınlığı ile degil ciddiyeti ile korele idi. Gensini skorları derecelerine göre gruplara ayrıldığında gruplar arasında VKİ'leri açısından fark yoktu. Sonuç: KAH'ın tanı ve tedavisi için hastalığın yaygınlığının ve ciddiyetinin belirlenmesi önemlidir. Gensini ve Syntax skoru hastalığın yaygınlığını ve ciddiyetini gösteren iki skorlama sistemidir. VKİ'leri ile hastalığın yaygınlığının ve ciddiyetinin tahmin edilesi birincil kardiyovasküler korumada daha riskli hastaların öngörülmesine katkı sağlayabilir. VKİ'leri artttıkça Syntax ve Gensini skoruda artmaktadır. KAH'nın yaygınlığı ile en güçlü korelasyonu bel-kalça oranı (WHR), ciddiyeti ile en güçlü korelasyonu kalça çevresi göstermekte iken en zayıf korelasyonu BMI göstermektedir. VKİ'leri ile hastalığın yaygınlığının ve ciddiyetinin belirlenmesi için gelecekte daha detaylı araştırmalara ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: Koroner arter hastalığı, obezite, Syntax skoru, Gensini skoru