Psöriazis ve psöriatik artrit hastalarında 14-3-3 η protein düzeyleri ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CELİLE ECEM ŞEBCİ YILMAZ
Danışman: Yüksel MARAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Psöriatik artrit (PsA), psöriazis ile ilişkili kronik, inflamatuar kas iskelet sistemi hastalığıdır. Psöriazis; PsA için önemli bir risk faktörü olmasına rağmen günümüzde halen psöriazisden PsA'ya geçişi gösteren erken biyobelirteç yoktur. 14-3-3 η proteini 14-3-3 protein ailesinin 7 alt grubundan biridir.14-3-3 η proteini romatoid artrit, jüvenil idiopatik artrit, gut gibi kronik inflamatuar hastalıklarda erken biyobelirteç olabileceği ve eklem erozyonu ile ilişkili olduğu gösterilmiştir. Literatürde 14-3-3 η proteinin psöriazis ve PsA'daki rolünü inceleyen veriye rastlamadık. 14-3-3 η proteinin psöriazisden PsA ya geçişte tanı ve hastalık aktivitesi ile ilişkisini araştırdık. Yöntem: Kesitsel prospektif vaka kontrol çalışmamıza Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Romatoloji ve İç Hastalıkları polikliniğine Ağustos 2023-Ocak 2024 tarihleri arasında başvuran 59 PsA hastası, 53 psöriazis hastası ve 50 sağlıklı gönüllü dahil edildi. PsA grubu, psöriazis grubu ve kontrol grubunun demografik bilgileri, hastalık tutulum tipleri, hastaların kullandığı ilaçlar, laboratuvar değerleri ile klinik skorlamalar olan PASI, CASPAR, BASDAI, DAS28, VAS-ağrı, VAS-yorgunluk skorları hesaplanarak kaydedildi. Gruplar arasında serum 14-3-3 η protein düzeyleri karşılaştırıldı ve hastalık aktivitesi ile 14-3-3 η protein düzeyi arasındaki ilişki incelendi. Bulgular: Gruplar arasında serum medyan(IQR) 14-3-3 η protein düzeyi PsA grubunda, Pso ve kontrol grubuna kıyasla daha yüksek olarak tespit edildi (sırasıyla, 9,80 (8,57-12,8), 8,25 (6,61-10,30) ve 6,32 (5,65-7,98), p<0.001). Korelasyon analizinde serum 14-3-3 η protein ile BASDAI ve VAS-ağrı arasında pozitif korelasyon saptandı (sırasıyla r=0,315 ve r=0,227). Pso ve PsA grubu arasında yapılan Receiver Operating Curve (ROC) analizinde, 14-3-3 η protein düzeyinin eğri altındaki alan (EAA) değeri 0,681 idi. Pso ve PsA ayırımında optimal 14-3-3 η protein kesme değeri 8,55 ng/ml olarak bulundu. Bu değerde sensitivitesi %78, spesifitesi %56,6 idi. Sonuç: Psöriatik artrit hastalarında serum 14-3-3 η proteini psöriazis ve sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek düzeyde bulunmuş olup, PsA hastalarında 14-3-3 η proteini potansiyel bir erken tanı biyobelirteci olabilir.