Haseki Eğitim ve Araştırma hastanesi çocuk yoğun bakımda tedavi gören zehirlenme vakalarının geriye dönük değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HASEKİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF NUR BAKIR
Danışman: Murat ELEVLİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Önlenebilir morbidite ve mortalite nedenlerinden olan zehirlenmeler, günümüzde halen önemini koruyan bir halk sağlığı sorunudur. Semptomsuz seyredebileceği gibi hızla progresyon gösteren tablolara sebep olabilmektedir. Tablonun seyrini etkileyen faktörler birçok değişkene bağlıdır. Çalışmamızda, bölgemizin zehirlenme profili oluşturularak erken tanı ve tedavi konusunda farkındalığın arttırılması ve alınabilecek önlemlerin irdelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda 01.03.2015-01.03.2021 tarihleri arasında Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği Çocuk Yoğun Bakım Ünitesi'ne zehirlenme nedeniyle yatırılan 85 olgu dahil edilmiştir. Olguların yaşı ve cinsiyeti, hangi maddeye hangi yolla ve nerede maruz kaldığı, olay ile başvuru arasında geçen süre, semptomları, fizik muayene bulguları, aldıkları tedaviler ve çocuk yoğun bakım ünitesinde yatış süreleri standardize edilmiş bir form ile kayıt altına alınmıştır. Çalışma için etik kurul onayı alınmıştır. Araştırma sonucu elde edilen veriler SPSS 15.0 for Windows programında değerlendirilmiştir. Bulgular: Olgularımızın 51'i (%60) kız, 34'ü (%40) erkek idi. 44 olgu (%51,8) 5 yaş ve altında, 7 olgu (%8,2) 6-11 yaş aralığında, 34 olgu (%40) ise 12 yaş ve üzerinde idi. Zehirlenmelerin %61,2'si kaza ile, %34,1'i öz kıyım amacı ile gerçekleşmişti. Çocuklarda kaza sonucu, adölesanlarda ise öz kıyım girişimi sonucu zehirlenmeler daha sıktı (p<0,001). Öz kıyım amaçlı zehirlenmeler kızlarda daha fazlaydı (p=0,003). Acil servise başvuru süresi ortalama 4 saat idi ve olguların %30,6'sının etkene ne zaman maruz kaldığı bilinmemekteydi. Zehirlenmelerin en sık görüldüğü mevsim sonbahar (%35,3), en sık görüldüğü ay kasım (%18,8) idi. Zehirlenmeler en sık evde (%92,9) gerçekleşmekte ve en sık ilaçlar (%82,3) ile olmaktaydı. Erkeklerde tek ilaç ile zehirlenmeler, kızlarda çoklu ilaç alımı ile zehirlenmeler daha sıktı (p=0,020). Öz kıyım girişimlerinde çoklu ilaç alımı, kaza ile zehirlenmelerde tek ilaç alımı fazlaydı (p<0,001). İlaçlar içinde en sık etken santral sinir sistemi ilaçları (%28,2) idi. Olguların %67,1'i asemptomatikti, %25,9'una hiçbir tedavi uygulanmamıştı. Çocuk yoğun bakım ünitesinde ortalama yatış süresi 1,5 gün idi. Olguların %96,5'i taburcu olurken eksitus olan vaka görülmemiştir. Sonuç: Çalışmamız bölgemizin zehirlenme profili hakkında önemli bulgular vermektedir. Maruziyet sonrası başvuru süresinin uzun olması ve maruziyet zamanı bilinmeyen olgu sayısının yüksek olması, hastanemizin bulunduğu bölgede yaşayan ailelere daha fazla eğitim verilmesi ve farkındalıklarının arttırılması gerektiğini göstermektedir. 5 yaş ve altındaki çocuklarda daha sık görülen kaza ile zehirlenmelerin önlenmesi için ilaç kutularının çocukların erişemeyeceği yerlerde saklanması, adölesan kızlarda daha sık görülen öz kıyım girişimlerinin önlenebilmesi için ailelerin gerekli sosyal ve psikolojik desteği vermesi gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: çocuk, zehirlenmeler, yoğun bakım