Akut pankreatit tanısı konulan hastalarda balthazar ve haps skorları ile sistemik inflamasyon belirteçlerinin prognostik rolü

TANSU AYKAN

Akut pankreatit tanısı konulan hastalarda balthazar ve haps skorları ile sistemik inflamasyon belirteçlerinin prognostik rolü

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HASEKİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TANSU AYKAN

Danışman: Özgür SÖĞÜT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç; Akut Pankreatit (AP) çeşitli faktörlerin tetiklemesi sonucu pankretik asiner hücreleri aktivasyonu ile pankreas dokusunun harabiyeti ve enflamasyonu ile karekterize olup önemli oranda morbidite ve mortalite nedeni olabilmektedir. Bu nedenle yapılacak olan bu çalışma ile acil serviste non-travmatik AP tanısı konulan erişkin hastalarda erken dönemde (başvuru sonrası ilk 24 saat) ölçülen tam kan sayımındaki sistemik inflamatuar parametrelerden,nötrofil-lenfosit (NLO), platelet-lenfosit(PLO) ve monosit-eozinofil(MEO) oranları ile c-reaktif protein(CRP) değerinin bu hastalarda prognoz yani hastalığın ciddiyetinde ve klinik sonlanımların da belirleyici bir değerini olup olmadığının araştırılması amaçlanmıştır. Materyal Metot; Bu çalışma Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Sultangazi Haseki Eğitim Ve Araştırma Hastanesi'ne 01.01.2016-01.01.2021 tarihleri arasında başvuran 442 akut pankreatit'li hasta üzerinde yapılmıştır. Tek merkezli ve retrosipektif olarak dizayn edilen bu çalışmada akut Pankreatit'te şiddet ve mortaliteyi öngörmede sık kullanılan skorlama sistemi olan HAPS ve BALTHAZAR'ın enflamatuar belirteçler ile olan korelasyonu ve Pankreatit şiddeti ile olan ilişkisi araştırıldı. Bulgular; Çalışmaya 199 erkek (%45), 243 kadın (%55) olmak üzere toplam 442 hasta dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen hastaların yaş ortalaması 54,5±18,2 idi. Hastalar klinik sonlanıma göre değerlendirildiğinde 419 hasta (%94,8) servis odasında 23 hasta ise (%5,2) yoğun bakımda takip edildi. Yoğun bakımda yatan hastaların yaş ortalaması 60,2±18,2 idi. HAPS skoruna değerlerine göre sınıflandırılan gruplar arasında. HAPS skoru değerlerine göre sınıflandırılan gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanan parametrelerden; NLO, MEO ve CRP değerleri çok değişkenli lojistik regresyon analizi Backward metodu ile incelendiğinde; MER değeri (odds ratio, OR 1,014, confidence interval, CI [1,006-1,021]; p<0,001), CRP değeri (odds ratio, OR 1,005, confidence interval, CI [1,002-1,008]; p=0,002) ve NLO değeri (odds ratio, OR 1,046, confidence interval, CI [1,004-1,089]; p=0,031) ağır pankreatitin bağımsız belirleyicileri olarak bulundu Pankreatitli hastalarda HAPS skoru değerlerine göre ağır pankreatiti belirlemede MER değeri için en yüksek AUC değeri 0,604 ile %57,1 sensivite, %56,6 spesifite ile 21,2 ve üzeri kesim değeri olarak saptandı. CRP değeri için en yüksek AUC değeri 0,599 ile %57,8 sensivite, %56,3 spesifite ile 29,5 ve üzeri kesim değeri olarak saptandı. NLO değeri için AUC değeri 0,583 ile %58,4 sensivite, %57,7 spesifite ile 5,59 ve üzeri kesim değeri olarak saptandı. MOD BT skoru değerlerine göre sınıflandırılan gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanan parametrelerden; NLO, MEO ve CRP değerleri çok değişkenli lojistik regresyon analizi Backward metodu ile incelendiğinde; NLO, MEO, CRP istatistiksel olarak en anlamlı faktörler olarak saptandı (p=0,005 p<0,001 p<0,001). Modifiye BT skoru değerlerine göre ağır Pankreatiti belirlemede MEO için en yüksek AUC değeri 0,731 ile %68,5 sensivite, %67,3 spesifite ile 23,45 ve üzeri kesim değeri olarak saptandı. CRP için AUC değeri 0,654 ile %61,6 sensivite, %62,9 spesifite ile 35,5 ve üzeri kesim değeri olarak saptandı. NLO için AUC değeri 0,654 ile %60,3 sensivite, %60,9 spesifite ile 5,925 ve üzeri kesim değeri olarak saptandı. Sonuç; HAPS skoruna göre hastalığın şiddeti sınıflandırıldığında; sistemik inflamasyon belirteçlerinden NLO,MEO ve CRP değerleri ağır pankreatit'in bağımsız belirleyicileri olarak bulundu.(p=0,031,p<0,001,p<0,001).Modifiye BT skoruna göre değerlendirildiğinde ise;NLO,MEO,ve CRP değerleri ağır pankreatit'in bağımsız belirleyicileri olarak bulundu. (p=0,005,p<0,001,p<0,001).Özellikle ağır HAPS skorunun yoğun bakıma yatacak hastaları öngörmede etkin olduğu saptandı.Modifiye BT skorunun,Balthazar skoruna göre inflamayon belirteçleri ile korelasyonunun daha Anahtar kelimeler;Akut Pankreatit, Haps Skoru, Balthazar Skoru, İnflamasyon Belirteçleri, Prognoz