Küçük hücreli dışı akciğer karsinomları'nda sirtuin (SIRT) SIRT1 ve SIRT2 ekspresyonunun klinikopatolojik parametreler ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE ULUSLARARASI TIP FAKÜLTESİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA ÇAKMAK KAZANCI
Danışman: Nagehan ÖZDEMİR BARIŞIK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Akciğer kanseri dünya çapında kansere bağlı ölümlerin önde gelen nedenlerinden biridir. Küçük hücreli akciğer kanseri (KHAK)ve Küçük Hücreli Dışı Akciğer Kanseri (KHDAK) iki ana alt tipini oluşturur. Son yıllarda gelişen teknoloji ile birlikte kanser patogenezinde çeşitli moleküler yolaklar keşfedilmiş, hedefe yönelik tedaviler ve prognoz tahmininde kullanılmaya başlanmıştır. Sirtuinlerin bugüne kadar çeşitli biyolojik süreçlerde, metabolik ve kardiyovasküler hastalıkların patogenezinde etkili olduğu ve son dönemlerde artan sayıda çalışma sayesinde anormal epigenetik aktivasyonla karsinogenezde rol aldığı da kanıtlanmıştır. Yedi farklı sirtuin (SIRT1-7) insan hücrelerinde tanımlanmış olup ve SIRT1 ve SIRT2 bu amaçla en çok çalışılan sirtuinlerdir. Birçok kanser türünde etkinlikleri ispatlanmıştır, ancak akciğer kanserinde ki rolü tartışmalıdır. Hem tümör oluşumuna sebep olduğu hem de tümör baskılayıcısı olduğu yönünde kanıtlar vardır. Bu amaçla KHDAK'de SIRT1 ve SIRT2 ekspresyonun prevalansını, hastaların klinikopatolojik özellikleriyle ve sağkalım ile ilişkisini araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: 2014-2018 yılları arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi Tıbbi Patoloji Bölümü'nde KHDAK tanısı almış 186 olguya ait akciğer rezeksiyon materyali çalışmaya alınmıştır. Hastaların demografik özellikleri ve histopatolojik verileri toplanmış ve olguların tamamına immünhistokimyasal (İHK) olarak SIRT1 ve SIRT2 boyaları uygulanmıştır. İHK'sal değerlendirme, tümör hücrelerinin SIRT1 ve SIRT2 ile boyanma yüzdesi ve yoğunluğu hesaplanarak, yüksek ve düşük ekspresyon şeklinde tariflenmiştir. SIRT1 ve SIRT2 ekspresyon durumu ile klinikopatolojik parametreler ile ilişkisi analiz edilmiştir. Bulgular: 186 KHDAK tümör dokusunun %47,8'i skuamöz hücreli karsinom (SHK), %46,8'i adenokarsinom (ADK)ve %5,4'ü adenoskuamöz karsinom tanısı almıştır. SIRT1 ve SIRT2 ekspresyon seviyesi ile histolojik tipler arasında anlamlı bir ilişki görülmemiştir. İleri evre tümörlerde, lenf nodu metastazı varlığında ve daha büyük tümör boyutlarında düşük SIRT1 ve SIRT2 ekspresyon seviyeleri tespit edilmiştir. Bronş tutulumu olan ve nükseden hasta gruplarında da diğer hastalara oranla daha düşük SIRT1 ve SIRT2 ekspresyon düzeyleri saptanmıştır. Sağkalım analizi sonuçlarına baktığımızda SIRT1 ve SIRT2 ekspresyon seviyelerinde daha uzun genel sağkalım süreleri tespit edilmiş, ancak sadece SIRT2 ile bu farklılık istatiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Hastalıksız sağkalım açısından incelediğimizde SIRT1 ve SIRT2 ile hastalıksız sağkalım arasında istatiksel açıdan anlamlı farklılık görülmemiştir. Bu belirteçlerin beraber kullanımına bakacak olursak, SIRT1 ve SIRT2'nin birlikte yüksek eksprese edildiği grupta (+/+) herhangi birinin düşük eksprese edildiği gruba (+/-, -/+, -/-) oranla daha uzun sağkalım sürelerinin olduğu görülmüştür (p=0,01). Sonuçlar: Çalışmamızdaki bulgular sonucunda yüksek SIRT1 ve SIRT2 ekspresyon seviyelerinin KHDAK'de olumlu ve bağımsız prognostik parametre olabileceğini düşünmekteyiz. Akciğer kanseri gelişimi çok basamaklı bir süreç olup patogenezde birçok genetik değişiklik tanımlanmıştır ve KHDAK'ların insidansı ve moleküler yapısı toplumlar arasında farklılıklar göstermektedir. Ayrıca ülkemizde KHDAK'ların mutasyon profiline ait yeterli veri bulunmamaktadır. Çalışmamız KHDAK tanılı Türk hastalarda SIRT1 ve SIRT2 ekspresyonunun İHK'sal olarak değerlendirildiği ve klinik parametreler ile ilişkisinin araştırıldığı ilk çalışma özelliğini taşımaktadır. Anahtar kelimeler: Küçük hücreli dışı akciğer karsinomu, Sırt1, Sırt2, sağkalım